Ukraina nuk po humb – Rusia nuk po fiton

Në një fushë jashtë Kievit, fundjavën e kaluar, një furgon ishte i fshehur pas disa pemëve. Brenda tij nuk kishte ulëse pasagjerësh, por një tavolinë pune, dy karrige zyre, laptopë dhe ekrane shtesë.

Në pamje të parë dukej i zakonshëm, por në realitet ishte një bazë e lëvizshme për interceptimin e dronëve – një nga qindra automjete të tilla të shpërndara sot në Ukrainë. Ky është vetëm një element i një transformimi më të madh: një sistem i ri teknologjik që ka ndryshuar mënyrën si zhvillohet lufta me Rusinë.

Në një nga ekranet, një ushtar ukrainas tregonte pamjen nga ajri të një zone rurale më shumë se 100 milje larg. Detyra e tij është të identifikojë objektet që fluturojnë mbi atë hapësirë, duke dalluar zogjtë nga dronët rusë vdekjeprurës.

Kur identifikohet një dron armik, një operator tjetër mund të drejtojë një interceptor – një dron i vogël i ngjashëm me një raketë miniaturë – për ta ndjekur dhe shkatërruar përpara se të godasë objektivin.

Në shikim të parë, gjithçka duket si një lojë kompjuterike. Por në realitet bëhet fjalë për një sistem të ndërlikuar ushtarak të mbështetur nga inteligjenca artificiale, radarë, sensorë akustikë dhe një rrjet kompanish ukrainase teknologjike që po krijohen dhe përmirësohen çdo ditë.

Shumë prej tyre nuk ekzistonin katër vjet më parë. Ato janë krijuar nga inxhinierë, financierë, arkitektë dhe profesionistë të tjerë që janë kthyer në industrinë e mbrojtjes.

Ky sistem, që disa analistë ukrainas e quajnë “ndërgjegjësim i rrjetëzuar operacional”, ka ndryshuar mënyrën se si kuptohet lufta. Fronti nuk është më një vijë e qartë, por një zonë e gjerë rreth 20 milje ku çdo lëvizje zbulohet menjëherë nga dronët dhe sensorët.

Kjo ka bërë që çdo mjet, tank apo ushtar rus që përpiqet të avancojë, të identifikohet shpejt dhe shpesh të goditet menjëherë. Sipas autorit, kjo ka çuar në humbje të mëdha për Rusinë dhe ka bllokuar përparimin e saj territorial, pavarësisht ofensivave të vazhdueshme.

Ndërkohë, lufta me rreze të gjatë vijon në të dy drejtimet. Rusia vazhdon të godasë qytetet ukrainase dhe infrastrukturën civile me raketa dhe dronë, ndërsa Ukraina po intensifikon sulmet ndaj objektivave ushtarake dhe energjetike brenda territorit rus, përfshirë rafineri dhe qendra logjistike. Këto sulme kanë ulur ndjeshëm kapacitetet energjetike të Rusisë dhe kanë shkaktuar mungesa furnizimi në disa zona.

Në aspektin psikologjik, narrativa zyrtare e Kremlinit për një fitore të sigurt po përplaset me realitetin e fushëbetejës. Sulmet e vazhdueshme ndaj infrastrukturës ruse dhe vështirësitë në terren po krijojnë presion mbi opinionin publik dhe strukturat shtetërore ruse, ndërsa propaganda e luftës përballet me pamje gjithnjë e më kontradiktore.

Autori argumenton se Ukraina nuk po humb dhe Rusia nuk po fiton, por lufta po hyn në një fazë të re ku teknologjia e dronëve po përcakton gjithnjë e më shumë rezultatin. Fronti është bërë një zonë e mbikëqyrjes së vazhdueshme, ku çdo lëvizje zbulohet dhe goditet me shpejtësi.

Në këtë kontekst, disa analistë mendojnë se konflikti mund të shkojë drejt një ngrirjeje të gjatë përgjatë vijës aktuale të frontit, duke krijuar një zonë të demilitarizuar de facto, të ngjashme me atë të Koresë. Në një skenar të tillë, kufiri mes Ukrainës dhe territoreve të pushtuara do të mbetet i paqartë, i patrulluar dhe i vështirë për t’u ndryshuar.

Në përfundim, sipas analizës, objektivi strategjik i Rusisë për zhdukjen e Ukrainës si shtet nuk është arritur, ndërsa Ukraina vazhdon të mbijetojë dhe të përshtatet në një luftë që po transformon vetë natyrën e konfliktit modern. (The Atlantic)