Pse Donald Trump po i humb gjithë “luftërat” e tija politike
Nga Renaud Lassus
Në pamje të parë, Donald Trump duket më i fuqishëm se kurrë. Ai kontrollon aparatin ekzekutiv, zotëron fuqinë ushtarake më të madhe në botë dhe operon në një kontekst ku kundërbalancat institucionale duken të dobësuara.
Megjithatë, pas kësaj fasade force, një realitet tjetër po merr formë: Trump është duke humbur betejën më të rëndësishme — atë për opinionin publik amerikan.
Ky është paradoksi që përshkon analizën e Renaud Lassus, ekonomistit të njohur francez, i cili sot shërben si Drejtori Ekzekutiv i Bankës Ndëramerikane të Zhvillimit: Një president që rrit pushtetin formal, por humb bazën e tij politike.
Fitorja e vitit 2024: një mandat i brishtë
Fitorja e Trump në zgjedhjet e vitit 2024 ishte e rëndësishme, por jo aq solide sa u perceptua. Ai fitoi votën popullore, por me një diferencë të ngushtë ndaj Kamala Harris.
Më e rëndësishmja, ai ndërtoi një koalicion elektoral thellësisht kontradiktor: nga klasat punëtore të zonave rurale deri te elitat financiare të Wall Street-it.
Këto kontradikta, të menaxhueshme në opozitë, janë bërë të dukshme në qeverisje. Premtimet e thjeshta elektorale janë përplasur me kompleksitetin e realitetit.
Tre dështimet kryesore të mandatit
Trump u zgjodh mbi tre shtylla: lufta kundër inflacionit, ndalimi i emigracionit të paligjshëm dhe shmangia e luftërave të jashtme. Sipas Lassus, ai po dështon në të treja.
1. Inflacioni dhe ekonomia
Politikat tarifore, dobësimi i dollarit dhe rritja e çmimeve të energjisë kanë ushqyer inflacionin. Kjo godet drejtpërdrejt klasën punëtore — pikërisht bazën e tij elektorale.
Rritja e çmimeve të naftës dhe energjisë është historikisht një faktor që dëmton presidentët në detyrë. Në këtë kontekst, çdo krizë e jashtme, si tensionet me Iranin, kthehet në problem të brendshëm.
2. Emigracioni: fitore taktike, humbje morale
Trump ka arritur të reduktojë flukset në kufi. Por metodat e përdorura — ndjekja e familjeve, deportimet agresive, përdorimi i forcës — kanë krijuar reagim të fortë publik.
Ngjarje si vrasjet nga agjentët federalë në Minneapolis kanë tronditur edhe mbështetës tradicionalë republikanë. Kjo e vendos administratën në konflikt me parimet bazë të shtetit ligjor.
3. Luftërat e jashtme: kthimi i një frike të vjetër
Ndërhyrja kundër Iranit prek një nerv të ndjeshëm në shoqërinë amerikane. Pas traumave të Irakut dhe Afganistanit, një pjesë e madhe e elektoratit republikan është thellësisht skeptike ndaj aventurave ushtarake.
Ironia është e qartë: një president që premtoi fundin e luftërave të pafundme, po rrezikon të perceptohet si vazhdim i tyre.
Humbja e narrativës anti-elitë
Një nga armët më të forta politike të Trump ishte retorika kundër elitave. Por në pushtet, kjo narrativë është dobësuar.
Ai ka afruar miliarderë dhe figura të fuqishme ekonomike në qendër të vendimmarrjes.
Refuzimi për transparencë në çështje të ndjeshme dhe politikat e jashtme kanë ushqyer perceptimin se ai nuk është më kundër elitave — por pjesë e tyre.
Ky transformim është potencialisht fatal për një lider populist.
Një përplasje me kulturën politike amerikane
Sipas Lassus, një faktor edhe më i thellë është në lojë: perceptimi i kërcënimit ndaj lirive individuale.
Tradita konservatore amerikane ka qenë gjithmonë e ndjeshme ndaj rrezikut të një shteti të fortë. Sot, një pjesë e kësaj baze po sheh pikërisht këtë rrezik te administrata që mbështeti.
Veprime si ndërhyrjet federale pa mandat apo retorika ndaj armëmbajtjes kanë krijuar tension edhe me organizata si Asociacioni Kombëtar i Armëve.
Kundërpushtetet po reagojnë
Pavarësisht dominimit të përkohshëm të ekzekutivit, sistemi amerikan nuk është i paralizuar. Gjykatat, shtetet federale, media dhe mobilizimet qytetare po funksionojnë si frena reale.
Protestat dhe vendimet gjyqësore kanë detyruar administratën të tërhiqet në disa raste. Kjo e detyron Trump të kërkojë alternativa për të ruajtur imazhin e forcës — shpesh përmes politikës së jashtme.
Drejt një kthese politike
Me zgjedhjet e mesmandatit në horizont, situata është e brishtë. Humbja e një ose të dy dhomave të Kongresit do të kufizonte ndjeshëm fuqinë e Trump dhe do të hapte një fazë të re përballjeje politike.
Në këtë kontekst, rritet rreziku i përshkallëzimit: përplasje me opozitën, presion mbi institucionet dhe përdorim më agresiv i pushtetit ekzekutiv.
Një president në ofensivë… dhe në mbrojtje
Në përfundim, analiza e Lassus është e qartë: Trump nuk po humb për shkak të mungesës së pushtetit, por për shkak të mënyrës se si po e përdor atë.
Sa herë që dobësohet brenda vendit, ai kërkon të kompensojë jashtë — përmes krizave, tensioneve dhe projeksionit të forcës. Por kjo strategji, në vend që ta shpëtojë, mund të përshpejtojë rënien e tij politike.
Në këtë kuptim, “luftërat” që Trump po humb nuk janë vetëm ato gjeopolitike — por mbi të gjitha, ato për besimin e qytetarëve amerikanë.