Kush është “spiunia” kineze që ka tronditur Amerikën
Alice Huang, e njohur gjithashtu si Huang Le, ndërtoi karrierën e saj në sektorin financiar në Kinë, përpara se të përfshihej në industrinë e teknologjisë dhe garën globale për prodhimin e çipave të inteligjencës artificiale. Biznesmenia kineze ka marrë vëmendjen e autoriteteve amerikane për shkak të lidhjeve të saj me Jensen Huang, drejtuesin e gjigantit teknologjik Nvidia, si dhe dyshimeve për përfshirje në një operacion të mundshëm spiunazhi në favor të Pekinit.
Sipas një investigimi të agjencisë “Reuters”, bazuar në më shumë se 30 dokumente financiare, regjistra kompanish dhe materiale publike, Alice Huang ka mbajtur më parë pozicione të rëndësishme në një kompani investimesh në Shangai. Më pas, ajo u bë aksionerja kryesore e kompanisë singaporiane Megaspeed International, e cila ofron shërbime të informatikës në cloud.
Megaspeed është e listuar nga Nvidia si një prej partnerëve të saj zyrtarë në shërbimet cloud. Kompania tërhoqi vëmendjen e autoriteteve amerikane në tetor të vitit 2025, pasi gazeta “The New York Times” raportoi se po hetohej për dyshimet se kishte ndihmuar klientë kinezë të siguronin procesorë të avancuar të Nvidia-s, shitja e të cilëve në Kinë është e kufizuar nga Uashingtoni.
Megjithatë, deri më tani nuk ka një përfundim publik se Megaspeed ka shkelur rregullat amerikane të eksportit. Dokumentet e transportit të shqyrtuara nga “Reuters” tregojnë se filiali indonezian i kompanisë ka importuar pajisje të Nvidia-s nga viti 2024 deri në vitin 2026, përfshirë procesorë H100 dhe komponentë të tjerë. Dërgesat janë kryer nga furnitorë të ndryshëm, mes tyre edhe Giga Computing, filial i prodhuesit tajvanez të serverëve Gigabyte. Fakti që këto pajisje janë dërguar në Indonezi nuk përbën në vetvete provë të shkeljes së kufizimeve amerikane.
Dyshimet ndaj Alice Huang u shtuan pas raportimeve të “The New York Times” se autoritetet amerikane të inteligjencës e kishin identifikuar atë si një person të lidhur me shërbimet kineze, që dyshohet se i kishte përcjellë informacione Pekinit ndërsa krijonte një marrëdhënie të afërt me drejtuesin e Nvidia-s. Jensen Huang dhe Alice Huang nuk kanë lidhje familjare.
Agjencia “Reuters” thotë se nuk ka mundur ta verifikojë në mënyrë të pavarur akuzën për spiunazh dhe as të përcaktojë vendndodhjen e biznesmenes për të marrë një reagim prej saj. Kina i ka mohuar këto pretendime.
Sipas të dhënave të publikuara nga mediat financiare kineze, Alice Huang është rreth 42 vjeçe. Para se të merrte drejtimin e Megaspeed, ajo kishte punuar në sektorin bankar dhe të investimeve. Dokumentet e industrisë së fondeve dhe profilet e saj profesionale tregojnë se kishte mbajtur disa poste drejtuese në kompaninë Shanghai Hexi Investment Management.
Në disa publikime të kësaj kompanie në platformën WeChat, gjatë viteve 2016 dhe 2017, ajo identifikohej si zëvendësdrejtore e përgjithshme, drejtore ekzekutive dhe anëtare e komitetit të vendimmarrjes për investimet. Në të njëjtat materiale thuhej se më parë kishte punuar në bankën private të HSBC-së në Hong Kong dhe në kompaninë financiare CITIC Securities. Të dyja kompanitë nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment të “Reuters”.
Në mars të vitit 2023, Alice Huang u bë aksionerja kontrolluese e Megaspeed, sipas të dhënave të shqyrtuara nga organizata kërkimore C4ADS. Ajo mbajti gjithashtu pozicione drejtuese në filialin indonezian të kompanisë, nga marsi deri në nëntor të po atij viti.
Në fund të vitit 2023, aksionet e Megaspeed u transferuan te kompania singaporiane SwiftData, e cila zotëron të gjitha 10 milionë aksionet e zakonshme të saj. Megjithatë, C4ADS nuk ka mundur të përcaktojë se kush e kontrollon përfundimisht SwiftData. Organizata vlerëson se Alice Huang mund të ketë vijuar të ushtrojë ndikim mbi Megaspeed edhe pas këtij transferimi, pasi në disa raste është prezantuar si kryetare e kompanisë.
Lidhjet mes saj dhe Jensen Huang janë vënë gjithashtu nën vëzhgim. Të dy janë fotografuar së bashku në një festë të organizuar nga prodhuesi tajvanez i serverëve Gigabyte, gjatë panairit të teknologjisë Computex në vitin 2024. Një fotografi e publikuar në LinkedIn i tregon të ulur pranë njëri-tjetrit.
Çështja ka nxitur shqetësim në Uashington, pasi Nvidia është një nga kompanitë më të rëndësishme në garën teknologjike mes SHBA-së dhe Kinës. Ligjvënësit amerikanë kërkojnë të dinë nëse Jensen Huang kishte dijeni për lidhjet e dyshuara të biznesmenes me inteligjencën kineze dhe nëse gjatë marrëdhënies së tyre mund të jetë komprometuar ndonjë informacion i ndjeshëm.
George Chen, partner në kompaninë këshilluese “The Asia Group”, tha se drejtuesi i Nvidia-s mund të jetë edhe vetë viktimë e një operacioni të mundshëm, nëse është shënjestruar ose manipuluar pa e ditur identitetin dhe qëllimet e vërteta të gruas.
Nga ana e saj, Nvidia ka deklaruar se drejtuesi i saj takohet çdo vit me mijëra përfaqësues të kompanive kliente dhe se partnerët e saj në Azi marrin informacione të zakonshme tregtare, jo sekrete biznesi apo të dhëna që lidhen me sigurinë kombëtare amerikane.
Presidenti Donald Trump deklaroi të hënën se ishte habitur nga akuzat që kanë dalë në lidhje me drejtuesin e Nvidia-s. Ai tha se kishte biseduar me Jensen Huang, i cili i kishte siguruar se nuk kishte pasur dijeni që Alice Huang ishte e dyshuar si spiune.
Ndërkohë, bordi i Nvidia-s ka nisur një hetim të pavarur për raportimet se drejtuesi i kompanisë mund të ketë qenë objektiv i një operacioni të huaj inteligjence. Kompania ka bërë të ditur se nuk ka arsye të besojë se janë komprometuar sekretet tregtare apo informacionet që lidhen me sigurinë kombëtare të SHBA-së.