Evropa përgatitet për krizë të re energjetike
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se administrata e tij po e shqyrton “shumë seriozisht” mundësinë e kufizimit të eksporteve të naftës diesel, me synimin për të rritur furnizimin në tregun amerikan dhe për të ulur presionin mbi çmimet për fermerët, transportuesit dhe bizneset amerikane.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, u ka bërë ndërkohë thirrje vendeve evropiane që të përshpejtojnë furnizimet dhe të nxjerrin në treg rezervat e tyre strategjike të karburantit.
“Partnerët tanë evropianë duhet të përshpejtojnë furnizimet ekzistuese dhe të vënë menjëherë në dispozicion furnizime shtesë”, tha Bessent.
Britania e Madhe ka zhvilluar bisedime me partnerët evropianë për një përgjigje të koordinuar në rast se SHBA vendos të kufizojë eksportet e dieselit.
Autoritetet britanike kanë deklaruar se vendi ka ende rezerva nga një çlirim i koordinuar i rezervave strategjike të karburanteve në fillim të vitit dhe se aktualisht nuk ka arsye për panik lidhur me furnizimin.
Megjithatë, çmimet vazhdojnë të rriten. Në Britani, çmimi mesatar i dieselit ka arritur në rreth 199.79 pena për litër, një rekord i ri, sipas organizatës automobilistike RAC.
Një goditje për tregun global
SHBA është një prej furnizuesve kryesorë të naftës diesel në tregun ndërkombëtar, duke eksportuar rreth 1.2 deri në 1.5 milionë fuçi në ditë.
Ekspertët paralajmërojnë se një ndalim i eksporteve amerikane mund të reduktojë ndjeshëm furnizimin ndërkombëtar dhe të shkaktojë një tjetër rritje të çmimeve.
Presioni mbi tregun është shtuar edhe nga kufizimet e eksporteve ruse dhe nga raportimet se rafineritë kineze po reduktojnë disa eksporte të produkteve të naftës për të garantuar furnizimin e tregut vendas.
Kriza është përkeqësuar më tej nga ndërprerjet e transportit përmes Ngushticës së Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme në botë për transportin e naftës dhe gazit.
Rrezik për konsumatorët evropianë
Një rritje e mëtejshme e çmimit të dieselit mund të ketë pasoja përtej pikave të karburantit. Dieseli përdoret gjerësisht nga kamionët, makineritë bujqësore dhe sektorë të tjerë të ekonomisë, ndaj rritja e kostos së tij mund të ndikojë edhe në çmimet e transportit dhe të mallrave.
Britania është veçanërisht e ekspozuar ndaj tregut ndërkombëtar, pasi rafineritë vendase nuk prodhojnë mjaftueshëm naftë për të përmbushur të gjithë kërkesën e vendit.
Për momentin, administrata Trump nuk ka marrë një vendim përfundimtar për ndalimin e eksporteve. Por vetëm mundësia e një mase të tillë ka shtuar pasigurinë në tregun global të karburanteve dhe ka vënë Evropën në gatishmëri.