Dyshimet për “transaksione të brendshme” rëndojnë mbi presidencën e dytë të Trump
Një seri transaksionesh të pazakonta në tregjet financiare globale po hedhin hije të reja mbi presidencën e dytë të Donald Trump, duke ngritur pikëpyetje nëse informacione të brendshme mund të jenë përdorur për përfitime të mëdha financiare përpara njoftimeve të tij publike.
Një analizë e BBC, e bazuar në të dhëna të volumit të tregtimit dhe lëvizjeve të tregut, identifikon një model të përsëritur: rritje të menjëhershme të basteve financiare vetëm pak minuta, apo orë, përpara deklaratave të presidentit që kanë ndikim të drejtpërdrejtë në tregje. Në disa raste, këto lëvizje kanë gjeneruar fitime prej miliona dollarësh.
Fenomeni është më i dukshëm në tregun e naftës. Më 9 mars 2026, ndërsa lufta SHBA-Izrael me Iranin ishte në kulm, Trump deklaroi në një intervistë për CBS se konflikti ishte “pothuajse i përfunduar”.
Reagimi i tregut ishte i menjëhershëm: çmimi i naftës ra me rreth 25%. Por të dhënat tregojnë se një valë e madhe bastesh mbi rënien e çmimit ishte vendosur plot 47 minuta përpara publikimit të intervistës – një kohë kur informacioni nuk ishte ende publik.
Një episod i ngjashëm ndodhi më 23 mars, kur Trump njoftoi në platformën e tij se kishte pasur “bisedime shumë produktive” me Iranin drejt një “zgjidhjeje të plotë”. Edhe këtu, tregjet reaguan menjëherë me rënie të çmimeve të naftës dhe rritje të aksioneve. Por, sërish, një rritje e pazakontë e volumit të tregtimit ishte regjistruar minuta përpara njoftimit.
Dyshimet nuk kufizohen vetëm në tregun e energjisë. Në prill të vitit 2025, kur Trump shpalli një pauzë 90-ditore për tarifat globale – pas një vendimi fillestar që kishte tronditur tregjet – indeksi S&P 500 u rrit me 9.5%, një nga kërcimet më të mëdha në dekada.
Por edhe në këtë rast, tregtarë të caktuar kishin vendosur shuma të mëdha parash mbi rritjen e tregut vetëm pak minuta përpara njoftimit, duke realizuar fitime që në disa raste arritën në dhjetëra milionë dollarë.
Një dimension i ri i kësaj çështjeje lidhet me tregjet e parashikimeve online, si Polymarket dhe Kalshi, ku përdoruesit mund të vendosin baste mbi zhvillime politike dhe gjeopolitike. Këto platforma kanë qenë në qendër të disa rasteve të dyshimta.
Në janar 2026, një llogari anonime investoi mbi 32 mijë dollarë në një skenar ku presidenti venezuelas Nicolás Maduro do të largohej nga pushteti brenda muajit. Vetëm një ditë më pas, pas një operacioni të forcave speciale amerikane, Maduro u rrëzua dhe llogaria fitoi mbi 436 mijë dollarë – përpara se të zhdukej nga platforma.
Në një rast tjetër, gjashtë llogari të krijuara rishtazi vendosën baste për një sulm amerikan ndaj Iranit deri më 28 shkurt 2026. Kur sulmet u konfirmuan nga Trump, këto llogari realizuan fitime mbi 1.2 milion dollarë. Pjesa më e madhe e tyre nuk kanë shfaqur aktivitet tjetër pas këtyre transaksioneve.
Ndërkohë, lidhjet politike me këto platforma kanë shtuar më tej dyshimet. Donald Trump Jr. është investitor në Polymarket dhe këshilltar strategjik për Kalshi, megjithëse nuk ka prova që e lidhin drejtpërdrejt me aktivitetet e dyshimta.
Autoritetet amerikane deri tani kanë qenë të rezervuara. SEC dhe CFTC nuk kanë konfirmuar nisjen e hetimeve konkrete, ndërsa Shtëpia e Bardhë ka hedhur poshtë çdo insinuatë si “të pabazë dhe të papërgjegjshme”.
Megjithatë, ekspertët e së drejtës financiare theksojnë se edhe nëse ekziston një model i qartë, provimi i “transaksioneve të brendshme” mbetet jashtëzakonisht i vështirë. Ligji kërkon identifikimin e burimit të informacionit të privilegjuar dhe lidhjen e drejtpërdrejtë me transaksionin-një standard që rrallë arrihet në praktikë.
Në këtë kontekst, çështja shndërrohet më shumë në një problem besimi sesa vetëm ligjor. Nëse vendimet politike të nivelit më të lartë perceptohen si të parashikueshme për një rreth të kufizuar aktorësh financiarë, atëherë integriteti i tregjeve dhe i vetë institucioneve vihet në diskutim.
Deri më tani nuk ka prova përfundimtare për shkelje ligjore. Por modeli i përsëritur i tregtimit përpara njoftimeve të presidentit ka mjaftuar për të ngritur alarmin në qarqet financiare dhe politike-duke e kthyer këtë në një nga hijet më serioze që shoqërojnë mandatin e dytë të Donald Trump.