Bota pret fatin e armëpushimit pasi SHBA-të kapën anijen iraniane

Shqetësimet u rritën të hënën se armëpushimi midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit mund të dështojë pasi SHBA-të thanë se kishin kapur një anije mallrash iraniane që u përpoq të shkelte bllokadën e saj dhe Irani u zotua të hakmerrej.

Përpjekjet për të ndërtuar një paqe më të qëndrueshme në rajon u dukën gjithashtu nën kërcënim, pasi Irani tha se nuk do të merrte pjesë në një raund të dytë negociatash që SHBA-të kishin shpresuar të fillonin para se të skadonte armëpushimi.

SHBA-të kanë mbajtur një bllokadë të porteve iraniane, ndërsa Irani ka hequr dhe më pas ka rivendosur bllokadën e vet në trafikun detar që kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, e cila zakonisht trajton afërsisht një të pestën e furnizimit botëror me naftë.

Ushtria amerikane tha se të dielën qëlloi një anije mallrash me flamur iranian që drejtohej drejt portit Bandar Abbas të Iranit pas një bllokimi gjashtëorësh, duke i çaktivizuar motorët e saj.

Më pas, marinsat amerikanë u ulën me helikopterë mbi anije, tha Komanda Qendrore e SHBA-ve.

“Ne kemi kujdestarinë e plotë të anijes së tyre dhe po shohim se çfarë ka në bord!” shkroi Presidenti Trump në mediat sociale.

Ushtria e Iranit tha se anija po udhëtonte nga Kina. “Ne paralajmërojmë se forcat e armatosura të Republikës Islamike të Iranit së shpejti do të përgjigjen dhe do të hakmerren kundër kësaj piraterie të armatosur nga ushtria amerikane”, tha një zëdhënës ushtarak, sipas mediave shtetërore.

Çmimet e naftës u rritën me më shumë se 5% dhe tregjet e aksioneve u lëkundën ndërsa tregtarët shqetësoheshin se armëpushimi do të dështonte dhe trafiku brenda dhe jashtë Gjirit do të mbetej në minimum.

Media shtetërore iraniane raportoi se Teherani kishte refuzuar bisedime të reja paqeje, duke përmendur bllokadën e vazhdueshme, retorikën kërcënuese dhe pozicionet në ndryshim të Washingtonit dhe “kërkesat e tepërta”.

“Nuk mund të kufizohen eksportet e naftës së Iranit ndërsa pritet siguri e lirë për të tjerët”, shkroi në mediat sociale Zëvendëspresidenti i Parë i Iranit, Mohammadreza Aref. “Zgjedhja është e qartë: ose një treg i lirë nafte për të gjithë, ose rreziku i kostove të konsiderueshme për të gjithë.”

Trump më parë e paralajmëroi Iranin se SHBA-të do të shkatërronin çdo urë dhe termocentral në Iran nëse Teherani do të refuzonte kushtet e tij, duke vazhduar një model të kohëve të fundit të kërcënimeve të tilla.

Irani ka thënë se nëse Shtetet e Bashkuara do të sulmonin infrastrukturën e saj civile, do të godisnin termocentralet dhe impiantet e desalinizimit të fqinjëve arabë të Gjirit.

Trump tha se të dërguarit e tij do të mbërrijnë në Islamabad të hënën në mbrëmje, një ditë para se të përfundojë një armëpushim dyjavor.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters se delegacioni amerikan do të kryesohet nga Zëvendëspresidenti JD Vance, i cili udhëhoqi bisedimet e para të paqes të luftës një javë më parë, dhe gjithashtu do të përfshijë të dërguarin e Trump Steve Witkoff dhe dhëndrin Jared Kushner. Por Trump u tha ABC News dhe MS Now se Vance nuk do të shkojë.

Pakistani, i cili ka shërbyer si ndërmjetësuesi kryesor, ishte ende duke u përgatitur për bisedimet e së hënës.

Gati 20,000 policë, personel paraushtarak dhe ushtarak janë vendosur në të gjithë kryeqytetin Islamabad, tha një zyrtar qeveritar dhe i sigurisë, duke shtuar se zona përreth vendit për raundin e dytë të bisedimeve ishte boshatisur.

Transporti publik në të gjithë qytetin është pezulluar gjithashtu.

“Janë marrë masa të veçanta sigurie për të gjithë të ftuarit tanë të veçantë”, tha Ministri i Brendshëm i Pakistanit, Mohsin Naqvi, në një deklaratë, duke shtuar se e kishte informuar ambasadoren e SHBA-së, Natalie Baker, mbi masat e sigurisë për bisedimet.

Aleatët evropianë, të kritikuar vazhdimisht nga Trump për mosndihmë në përpjekjet e tij të luftës, shqetësohen se ekipi negociator i Uashingtonit po shtyn për një marrëveshje të shpejtë dhe sipërfaqësore që do të kërkonte muaj ose vite bisedimesh teknikisht komplekse pasuese.

Tani në javën e tetë, lufta ka krijuar tronditjen më të rëndë në histori për furnizimet globale të energjisë, duke bërë që çmimet e naftës të rriten për shkak të mbylljes de facto të ngushticës.

Mijëra njerëz janë vrarë nga sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit dhe në një pushtim izraelit të Libanit të kryer paralelisht që nga fillimi i luftës më 28 shkurt.

Irani iu përgjigj sulmeve me raketa dhe dronë kundër Izraelit dhe vendeve arabe fqinje që strehojnë baza amerikane. Republika Islamike ekzekutoi dy burra të dënuar për bashkëpunim me shërbimin e inteligjencës Mossad të Izraelit dhe planifikim sulmesh brenda vendit, raportoi të dielën agjencia e lajmeve Mizan e gjyqësorit.