Trump u detyrohet amerikanëve një shpjegim më të mirë për Iranin

Nga Tom Nichols

Dy amerikanë të tjerë kanë dhënë jetën në shërbim të vendit të tyre. Ata vdiqën në një sulm iranian në një bazë ajrore jordaneze; disa personel tjetër ushtarak amerikan u plagosën dhe një është i zhdukur.

Populli amerikan ka të drejtë të dijë pse ata vdiqën dhe sa më shumë nga bijtë dhe bijat e tyre Presidenti Trump është i gatshëm të rrezikojë në këtë luftë të zgjedhur.

Presidenti, deri më tani, ka dhënë përgjigjet e tij të zakonshme. Është “një gjë shumë e trishtueshme”, tha ai në një telefonatë të shtunën pasdite në median e krahut të djathtë NewsNation.

Ai shtoi: “Ne e urrejmë ta shohim të ndodhë. Është në shërbim të vendit tonë”. Por çdo vdekje ushtarake është në shërbim të kombit. Është e vërtetë me përkufizim se të gjithë 16 amerikanët që kanë humbur jetën deri më tani në këtë konflikt e bënë këtë sepse u ofruan vullnetarisht të vishnin uniformat e ushtrisë së Shteteve të Bashkuara dhe të përballonin rreziqe të mëdha në emër të bashkëqytetarëve të tyre. Shërbimi ushtarak, edhe në kohë paqeje, është në thelb i rrezikshëm.

Por këta amerikanë janë të vdekur sepse u dërguan në luftë – dhe për muaj të tërë Trump nuk ka ofruar asnjë shpjegim gjithëpërfshirës se pse administrata e tij po urdhëron personelin ushtarak amerikan të vërë jetën e tyre në rrezik.

Ose, më saktë, ai ka ofruar disa arsyetime në momente të ndryshme gjatë 20 javëve të fundit të luftës.

Këtë herë, sipas NewsNation, Trump tha se objektivi i tij qendror në këtë luftë është “të mos e lejojë kurrë Iranin të ketë një armë bërthamore”.

Por Irani nuk ka një armë bërthamore dhe nuk ishte as afër marrjes së një të tillë kur Trump nisi këtë konflikt. Që atëherë Trump ka pohuar se Teherani ishte “dy javë” larg krijimit të një bombe, një pohim që asnjë analist serioz – dhe asnjë agjenci inteligjence, në SHBA apo diku tjetër – nuk e ka mbështetur.

Megjithatë, natën kur filloi lufta, Shtëpia e Bardhë lëshoi ​​​​vërejtje të regjistruara nga presidenti në të cilat Trump dukej se kishte një qëllim mbizotërues lufte: ndryshimin e regjimit. Ai i tha popullit iranian se “ora e lirisë suaj është afër” dhe se kur fushata amerikane të mbaronte, ata duhet të “marrin në kontroll” qeverinë e tyre.

“Do të jetë e jotja për ta marrë”, tha ai, por ashtu si me disa nga deklaratat e tij të tjera, që atëherë ai është tërhequr, duke protestuar se nuk kishte kurrë ndonjë interes në rrëzimin e regjimit iranian – ose, në raste të tjera, duke pretenduar se në fakt e rrëzoi regjimin sepse vrau shumë udhëheqës iranianë.

Trump ishte optimist për dhënien fund të regjimit iranian. I inkurajuar nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu se sundimi i mullahëve do të shembej nën një sulm amerikan – pretendime që drejtori i CIA-s John Ratcliffe i konsideroi “farsë” dhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio i quajti “budallallëqe”, sipas The New York Times – Trump i dërgoi forcat amerikane në rrezik me atë që më vonë e quajti “instinkt i brendshëm”.

Mullahët iranianë janë ndër tiranët më të këqij në botë dhe Trump mund të kishte argumentuar për heqjen e sundimit të tyre nga planeti mbi një komb me më shumë se 90 milionë banorë.

Por presidenti nuk e ka parë të arsyeshme, gjatë gjithë kësaj kohe, të mbajë një fjalim para popullit amerikan ose Kongresit rreth arsyes pse i zhyti Shtetet e Bashkuara në luftë, ekonominë globale në kaos dhe të rinjtë amerikanë në rrezik.

Ndërkohë, qëllimet e luftës janë zbehur dhe shumëfishuar, me Shtetet e Bashkuara që tani po shuajnë zjarret e shkaktuara nga vetë ato. Ndryshimi i regjimit dështoi dhe Irani shpejt bëri atë që pothuajse të gjithë përveç Trump dhe Hegseth e dinin se do të bënte: Ai bllokoi Ngushticën e Hormuzit dhe sulmoi miqtë e SHBA-ve në Gjirin Persik.

Synimet amerikane shpejt u përqendruan në zhveshjen e Iranit nga aftësitë e tij ushtarake dhe hapjen e ngushticës. Edhe këto përpjekje kanë dështuar.

Irani padyshim mban një stok raketash dhe dronësh, dhe vetë Trump ka hequr dorë nga eliminimi i kërcënimit me raketa: “Dua të them, ata duhet të kenë disa,” tha ai duke ngritur supet kur u pyet për raketat e Iranit muajin e kaluar, “sepse njerëz të tjerë kanë disa.”

Ndërkohë, iranianët kanë demonstruar, në mënyrë të përsëritur, se ngushtica është e hapur vetëm kur ata thonë se është, një komandë e rrugës ujore që ata nuk e gëzonin para se Trump të fillonte luftën. Presidenti, me sa duket, beson disi se mund ta fusë të gjithë këtë pastë dhëmbësh përsëri në tub me më shumë aplikime të forcës ushtarake.

Tani dy amerikanë të tjerë janë të vdekur dhe një është i zhdukur. Por Trump duket i vendosur të vërë në rrezik më shumë jetë. Ai përsëri, sipas disa raporteve, i ka pyetur këshilltarët e tij për kapjen e territorit iranian, duke nxitur spekulime se Shtetet e Bashkuara po i përgatisin forcat e tyre për operacione tokësore. Nëse Trump do të jepte këto urdhra, më shumë amerikanë do të vdisnin.

Nëse forcave ushtarake amerikane u urdhërohet të kapin territorin iranian, ato mund ta bëjnë këtë. Një operacion i tillë mund të nënkuptojë viktima të konsiderueshme; megjithatë, amerikanët, nëse i kushtojnë mjaftueshëm trupa, mund të pushtojnë ishullin Kharg dhe të zbarkojnë përgjatë vijës bregdetare iraniane.

Por përsëri, për çfarë qëllimi? Si duket “fitorja” në këtë pikë? Edhe nëse forcat amerikane pushtojnë Iranin dhe pohojnë se kontrollojnë Ngushticën e Hormuzit, këto do të ishin suksese operacionale afatshkurtra që do t’i linin ushtarët amerikanë duke mbajtur copa toke në një komb armik.

Por ndoshta Trump nuk ka plane të tilla, në të cilin rast ai vë bast përsëri – me jetët e amerikanëve – se goditja e Iranit dhe bërja e rrënojave të kërcejnë do t’i japë atë që dëshiron. Dhe ajo që ai duket se dëshiron është një Iran i bindur që pranon paqen me Shtetet e Bashkuara, hap ngushticën, ndalon sulmet ndaj kombeve të tjera në zonë dhe zotohet të mos zhvillojë kurrë armë bërthamore.

Sulmet ushtarake për të arritur këto qëllime nuk kanë funksionuar deri më tani, dhe Trump nuk ka ofruar asnjë shpjegim pse ai beson se sulmet e reja do të funksionojnë këtë herë. Më keq akoma, iranianët mund ta kenë humbur udhëheqësin e tyre suprem, por regjimi tani duket në një pozicion politikisht dhe strategjikisht më të fortë sesa ishte në natën e parë të luftës.

Trump nuk duket se e kupton që Irani ka një tolerancë më të lartë ndaj dhimbjes sesa Amerika.

Dy vdekje të tjera nuk janë, siç i quan Trump, thjesht një “gjë shumë e trishtueshme”.

Presidenti e çoi Amerikën në një luftë të madhe me armë zjarri. Ushtarët amerikanë po vriten dhe plagosen. Trump vetëm dje kërkoi kohë transmetimi kombëtar për të folur për teoritë e konspiracionit zgjedhor.

Përpara se të vritet edhe një anëtar i ushtrisë amerikane, ai duhet të kthehet në radio dhe të dalë para Kongresit për të shpjeguar se çfarë po bën në Iran dhe sa jetë të tjera është i gatshëm të rrezikojë.