Shtatë ekzekutime, por vetëm 10 vite burg: Killeri i frikshëm Nuredin Dumani, drejt lirimit nga qelia

Nga Flamur Vezaj

SPAK-u lexoi pretencën për dosjen “Plumbi i Artë” dhe kërkoi vetëm 10 vite burg për Nuredin Dumanin, bashkëpunëtorin e drejtësisë që përballet me akuza për përfshirje në vrasjen e shtatë personave. Një kërkesë që ngre një pyetje të rëndë: çfarë përfitoi drejtësia në këmbim të këtij lehtësimi?

Sipas përllogaritjes paraprake, duke marrë parasysh kohën e kaluar në paraburgim dhe nëse gjykata pranon kërkesën e prokurorisë, Dumani mund t’i afrohet përfundimit të dënimit në gusht 2028. Kjo mbetet një përllogaritje redaksionale, jo datë zyrtare lirimi: ajo duhet konfirmuar nga llogaritja e ekzekutimit të dënimit dhe varet edhe nga ekzistenca e masave apo dënimeve të tjera.

Për familjet e viktimave, megjithatë, pyetja është që sot: a është proporcional një dënim prej 10 vitesh me peshën e krimeve për të cilat prokuroria kërkon shpalljen fajtor të tij?

Në çështjen e dërguar në gjyq, akuzat ndaj Dumanit përfshijnë vrasjet e Fatmira Habili Dedajt, Emiljano Ramazanit, Bujar Çelës, Dorian Shkozës, Anxhelo Avdisë dhe vëllezërve Besmir e Viktor Haxhia. Përgjegjësia e tij penale për këto ngjarje mbetet për t’u përcaktuar nga gjykata.

Por informacionet që “MaShqip” disponon nga burimet e veta ngrenë dyshime për përfshirjen e tij edhe në vrasje të tjera, që po verifikohen nga SPAK, përfshirë përmes komunikimeve SKY ECC.

Pikërisht këtu SPAK duhet të japë një përgjigje të qartë: sa i plotë ka qenë bashkëpunimi i Dumanit? A ka treguar gjithçka që dinte për veprimtarinë e vet dhe të të tjerëve? Çfarë ka zbuluar vetë dhe çfarë është rindërtuar nga SKY ECC apo dëshmitarë të tjerë?

Vetë prokuroria ka konfirmuar se dispononte komunikime të Dumanit në SKY ECC. Kjo nuk e bën automatikisht të pavlefshme dëshminë e tij, por e bën të domosdoshëm shpjegimin e vlerës konkrete që ajo i shtoi hetimit.

Një tjetër çështje e rëndë është sulmi me tritol në banesën e motrave Nikolli në Elbasan, në korrik 2024. Motrat e akuzuan publikisht Dumanin si personin që qëndronte pas sulmit, ndërkohë që ai mbahej në burg. SPAK mori në hetim çështjen dhe më pas kreu kontrolle në banesën e tyre. Kallëzimi dhe hetimi nuk provojnë se Dumani e porositi sulmin nga qelia, por dyshimi kërkon një përgjigje përfundimtare nga drejtësia.

Po në këtë kontekst, Alda Nikolli deklaroi publikisht se kishte komunikuar vazhdimisht me të gjatë kohës që ndodhej në burg. “Kemi folur 24/24 nga burgu”, ishte pretendimi i saj. Kjo është një dëshmi publike që kërkon verifikim institucional, jo një përfundim gjyqësor mbi mënyrën dhe përmbajtjen e kontakteve.

Nëse një bashkëpunëtor drejtësie dyshohet se ka ruajtur komunikime të palejuara apo lidhje me veprimtari kriminale, prokuroria duhet të shpjegojë çfarë ka verifikuar dhe çfarë ndikimi ka kjo në vlerësimin e bashkëpunimit të tij.

Statusi i të penduarit nuk mund të shërbejë si mburojë ndaj hetimit të dyshimeve të tjera.

Tashmë priten qëndrimet përfundimtare të mbrojtjes dhe vendimi i gjykatës. Dhjetë vitet janë kërkesë e SPAK-ut, jo dënim i vendosur.

Por prokuroria u detyrohet familjeve të viktimave një shpjegim që nuk mund të mbyllet me fjalët “bashkëpunoi me drejtësinë”. Cilat krime u zbardhën falë tij, cilët porositës u çuan përpara gjykatës dhe përse këto rezultate justifikojnë vetëm 10 vite burg?

Pa këtë përgjigje, mbetet dyshimi se drejtësia po i ofron një lehtësim të jashtëzakonshëm të akuzuarit, ndërsa familjeve u kërkon thjesht ta pranojnë.