Rikthimi i Lulës në pushtet zbeh ambiciet e Trumpit për Amerikën Latine

Fitorja e presidentit të majtë të Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, në zgjedhjet presidenciale, përbën një pengesë për synimet e presidentit amerikan Donald Trump për të zgjeruar ndikimin e Washingtonit në Amerikën Latine.

Në fjalimin e fitores, Lula deklaroi se Brazili nuk do të pranojë të trajtohet si “oborri i pasmë” i askujt, duke dërguar një mesazh të drejtpërdrejtë ndaj Shteteve të Bashkuara. Qëndrimi i tij kundër ndërhyrjes amerikane në çështjet e brendshme të vendit u kthye në një element të rëndësishëm të fushatës zgjedhore.

Marrëdhëniet mes Lulës dhe Trumpit kanë kaluar periudha të tensionuara, veçanërisht pas vendosjes së tarifave ndëshkuese amerikane ndaj produkteve braziliane, të cilat u lidhën kryesisht me gjykimin e ish-presidentit Jair Bolsonaro për tentativën e grushtit të shtetit. Lula reagoi duke mbrojtur sovranitetin e vendit, ndërsa tarifat u reduktuan më pas, përpara se të rriteshin sërish.

Megjithatë, Trump reagoi në mënyrë kontradiktore ndaj rezultatit zgjedhor. Ai deklaroi se e pëlqen Lulën dhe se marrëdhëniet mes tyre janë të mira, por njëkohësisht e cilësoi zgjedhjen si të manipuluar. Pretendimet për manipulim nuk janë mbështetur nga prova për parregullsi, sipas Gjykatës së Lartë Zgjedhore të Brazilit.

Brazili, pengesë për strategjinë amerikane

Trump ka synuar të forcojë ndikimin amerikan në hemisferën perëndimore përmes bashkëpunimit me qeveritë e afërta politikisht me administratën e tij. Fitorja e Lulës e ndërlikon këtë strategji, pasi Brazili është ekonomia më e madhe e Amerikës Latine dhe një aktor kyç në tregtinë dhe politikën rajonale.

Sipas Christopher Sabatinit, studiues i lartë për Amerikën Latine në institutin Chatham House, administrata Trump e konsideronte Brazilin një nga objektivat më të rëndësishëm për zgjerimin e ndikimit të saj në rajon.

Përveç peshës ekonomike, Brazili ka rezerva të konsiderueshme të mineraleve të rralla, të cilat kanë rëndësi strategjike për industrinë dhe teknologjinë. Washingtoni ka shfaqur interes për të siguruar akses më të favorshëm në këto burime.

Mosmarrëveshjet që mund të rrisin tensionet

Pavarësisht përmirësimit të kontakteve mes dy presidentëve, disa çështje mund të shkaktojnë përplasje të reja diplomatike.

Lula ka kundërshtuar ndërhyrjet ushtarake amerikane në rajon, përfshirë operacionet kundër objektivave të dyshuara për trafik droge. Ai ka kritikuar gjithashtu përpjekjet për të klasifikuar bandat kryesore kriminale braziliane si organizata terroriste.

Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje është teknologjia. Fushata e Lulës akuzoi kompaninë Meta për favorizimin e rivalit të tij, Flávio Bolsonaro, pretendim që kompania e mohoi, megjithëse pranoi se kishte pasur probleme me moderimin dhe gabime teknike.

Përplasje ka edhe për sistemin brazilian të pagesave të menjëhershme Pix, i cili ka fituar përdorim të gjerë në vend. Administrata amerikane e sheh atë si një konkurrues të mundshëm për kompanitë ndërkombëtare të pagesave, përfshirë Visa dhe Mastercard.

Marrëdhëniet ekonomike mbeten të rëndësishme

Me gjithë dallimet politike, Shtetet e Bashkuara mbeten partneri i dytë më i madh tregtar i Brazilit, pas Kinës. Kjo ndërvarësi ekonomike e bën të vështirë një përkeqësim të pakufizuar të marrëdhënieve.

Fitorja e Lulës tregon se përpjekjet e Washingtonit për të zgjeruar ndikimin në Amerikën Latine mund të përballen me rezistencë, veçanërisht kur perceptohen si ndërhyrje në sovranitetin kombëtar.

E ardhmja e marrëdhënieve mes dy vendeve do të varet nga gatishmëria e administratës Trump për të respektuar autonominë politike të Brazilit dhe nga mënyra se si Lula do t’u përgjigjet përpjekjeve të mundshme amerikane për të ndikuar në çështjet e brendshme të vendit.