Revolucioni i “orizit të detit”: Si Kina po kthen tokat e shkreta në fusha pjellore
Kina ka shënuar një arritje të rëndësishme në shkencën bujqësore duke zhvilluar varietete të orizit që rriten në toka të kripura dhe alkaline, ku asnjë bimë tjetër nuk mbijeton. Që nga viti 2017, ky projekt, i udhëhequr nga pionieri i bujqësisë Yuan Longping, ka kaluar nga faza e laboratorit në prodhim masiv, duke shndërruar hapësira të shkreta në toka prodhuese.
Si funksionon metoda kineze
Orizi nuk mbillet në det, por në tokë tokësore (shkretëtira apo zona bregdetare) të cilat kanë përqendrim të lartë kripe. Inovacioni kinez bazohet në:
* Gjenetikën rezistente: Bima është inxhinieruar të mos dehidrohet nga kripa e tokës, duke lejuar zhvillimin e saj aty ku kripësia do të vriste çdo lloj tjetër kulture.
* Vaditjen me ujë të holluar: Në vend të ujit të pastër (që është i pakët), fermerët përdorin një përzierje të kontrolluar të ujit të detit me ujë të ëmbël për të vaditur tokat e kripura.
* Shndërrimin e territorit: Kina po përdor këtë metodë për të kthyer shkretëtirat me kripëra natyrore dhe tokat e “helmuara” nga deti në fusha pjellore, pa prekur tokat ekzistuese pjellore.
Vlera e kësaj shpikjeje
* Siguria ushqimore: Vlerësohet se duke shfrytëzuar vetëm një pjesë të tokave të pashfrytëzuara në Kinë, mund të prodhohet oriz për të ushqyer rreth 200 milionë njerëz shtesë deri në vitin 2030.
* Rikuperimi i tokave: Kjo shpikje ndalon humbjen e miliona hektarëve tokë që kripëzohen çdo vit në botë, duke i kthyer ato nga zona të pashfrytëzuara në burim ushqimi.
Statusi aktual dhe bashkëpunimi global
Teknologjia është tashmë realitet dhe po përhapet përtej Kinës:
* Implementimi masiv: Kina ka kthyer dhjetëra mijëra hektarë tokë të pashfrytëzuar në fusha orizi.
* Zgjerimi ndërkombëtar: Kina ka nisur bashkëpunime direkte me vende si Arabia Saudite, Katari, Pakistani dhe Egjipti, duke mbjellë këtë varietet në shkretëtirat e tyre.
* Përpjekjet e tjera: Duke parë suksesin e modelit kinez, edhe institucione ndërkombëtare si “International Rice Research Institute” (IRRI), si dhe vende si India, po zhvillojnë teknologji të ngjashme për t’u adaptuar ndaj ndryshimeve klimatike.
Kjo arritje kineze përfaqëson një zgjidhje konkrete: kthimin e tokave “të vdekura” në tokë që prodhon ushqim, duke siguruar rezistencë për të ardhmen.