Hormuzi mund ta shtyjë botën drejt një krize si ajo e vitit 2008

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit deri në muajin gusht mund ta shtyjë ekonominë globale drejt një krize të krahasueshme me recesionin e madh të vitit 2008, sipas një analize të publikuar nga Bloomberg.

Skenari bazë i parashikimeve mbështetet në rihapjen e korridorit detar strategjik gjatë muajit korrik. Në këtë rast, kërkesa globale për naftë pritet të bjerë me rreth 2.6 milionë fuçi në ditë, ndërsa çmimi i naftës së tipit Brent mund të arrijë kulmin në rreth 130 dollarë për fuçi gjatë verës.

Megjithatë, një ndërprerje më e gjatë e qarkullimit në Hormuz do të kërkonte një rënie edhe më të madhe të konsumit global për të kompensuar goditjen në furnizim gjatë muajve gusht dhe shtator.

Sipas analizës, kjo mund të jetë e mjaftueshme për të shkaktuar një tkurrje vjetore të konsumit global të naftës në vitin 2026 – një zhvillim i rrallë që disa institucione të mëdha të parashikimit ekonomik tashmë po e konsiderojnë si të mundshëm.

Çmimet e naftës pothuajse janë dyfishuar që nga fundi i shkurtit, ndërsa lufta mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit ka tronditur tregjet globale dhe ka rritur frikën për një kombinim të rrezikshëm të inflacionit të lartë dhe ngadalësimit ekonomik.

Nëse bllokimi i Ngushticës së Hormuzit zgjatet deri në gusht, mungesa e furnizimit në tremujorin e tretë të vitit mund të arrijë në rreth 6 milionë fuçi në ditë, ndërsa rezervat globale të naftës do të afrohen pranë niveleve kritikisht të ulëta operative.

Sipas kompanisë analitike Rapidan Energy, edhe në rast të një rihapjeje në fillim të gushtit, tregjet do të vazhdojnë të përballen me mungesa për disa javë, pasi rezervat do të vijojnë të bien ndërsa prodhimi në shtetet e Gjirit rifillon gradualisht dhe dërgesat arrijnë destinacionet.

Kriza energjetike tashmë ka një kosto të konsiderueshme. Në 50 ditët e para të luftës me Iranin, tregu global ka humbur më shumë se 50 miliardë dollarë në vlerën e naftës së paprodhuar, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se efektet ekonomike mund të ndihen për muaj apo edhe vite.