Fitorja që mund të ndryshojë politikën gjermane

Fitorja e Alternativës për Gjermaninë në Saksoni-Anhalt nuk prodhoi atë që Ulrich Siegmund kishte kërkuar gjatë fushatës: një shumicë absolute që do t’i lejonte AfD-së të qeveriste e vetme.

Por prodhoi diçka që, politikisht, mund të jetë edhe më e rëndësishme.

Me 43,8 për qind të votave dhe 39 nga 83 ulëset në parlamentin e landit, AfD-ja nuk është më thjesht një forcë e madhe opozitare.

Ajo është bërë qendra rreth së cilës duhet të ndërtohen të gjitha llogaritë për qeverinë e ardhshme. Për shumicën absolute duhen 42 mandate. AfD-së i mungojnë vetëm tre.

Në anën tjetër qëndron CDU-ja, dikur forca dominuese e Saksoni-Anhaltit. Partia e kryeministrit Sven Schulze përfundoi në vetëm 17,2%, rezultati i saj më i dobët ndonjëherë në këtë land.

Diferenca prej më shumë se 26 pikësh me AfD-në e bën të vështirë që rezultati të interpretohet thjesht si një rotacion normal elektoral.

Kjo është arsyeja pse zgjedhjet e 6 shtatorit mund të kenë pasoja që shkojnë shumë përtej Magdeburgut.

AfD fitoi zgjedhjet. Por a mund të fitojë pushtetin?

Alice Weidel e shpalli pothuajse menjëherë Siegmundin si kryeministrin e parë të ardhshëm të AfD-së. Por matematika parlamentare është më e komplikuar.

AfD-ja ka 39 mandate. BSW-ja, partia e krijuar rreth Sahra Wagenknecht, ka pesë. Së bashku do të kishin 44 vende dhe, teorikisht, një shumicë funksionale.

Pikërisht këtu fillon paradoksi i rezultatit.

Gjatë fushatës, Siegmund kishte këmbëngulur se preferonte një shumicë të fortë dhe kishte shfaqur skepticizëm ndaj bashkëpunimit me BSW-në.

Pas zgjedhjeve, megjithatë, drejtuesit federalë të AfD-së nisën të flasin për negociata me të gjithë.

BSW, nga ana tjetër, nuk po e mbyll plotësisht derën.

Thomas Schulze ka identifikuar pika takimi me AfD-në, sidomos në politikën energjetike dhe në qëndrimin ndaj Rusisë, ndërsa ka theksuar dallime të forta në arsim dhe ekonomi.

Sahra Wagenknecht ka përjashtuar më parë një koalicion formal, por tolerimi i një qeverie mbetet një mundësi.

Në një skenar edhe më delikat, BSW mund të abstenojë në një raund të tretë të votimit për kryeministrin.

Në atë fazë mjafton shumica e votave të hedhura, çka teorikisht mund t’i hapë Siegmundit një rrugë drejt postit edhe pa një koalicion klasik.

Por vetë Siegmund e ka refuzuar deri tani idenë se do të pranonte pushtetin përmes një formule të tillë.

Kjo e bën situatën më shumë se një problem aritmetik. Është një provë se sa nga retorika e fushatës AfD-ja është e gatshme të sakrifikojë kur pushteti bëhet realisht i arritshëm.

Skenari më destabilizues kalon përmes CDU-së

Ekziston edhe një rrugë tjetër.

AfD-ja nuk ka domosdoshmërish nevojë të bindë një parti të tërë. Mund t’i mjaftojnë disa deputetë.

Siegmund e ka sugjeruar vetë këtë mundësi, duke folur për bashkëpunim jo vetëm me fraksione parlamentare, por edhe me deputetë individualë.

Sipas Welt, brenda AfD-së po diskutohet hapur mundësia e tërheqjes së deputetëve të CDU-së drejt një bashkëpunimi, madje edhe e kalimeve individuale në AfD. Gazeta thekson se deri tani nuk janë paraqitur emra apo prova konkrete për një lëvizje të tillë.

Por politikisht, vetëm fakti që ky skenar diskutohet është domethënës.

Sepse këtu prekemi te pasoja më e thellë e zgjedhjeve.

Për vite me radhë, strategjia e partive tradicionale gjermane ndaj AfD-së është mbështetur te Brandmauer, “muri mbrojtës”: AfD mund të fitojë vota dhe mandate, por nuk duhet të bëhet partnere normale qeverisëse.

Rezultati në Saksoni-Anhalt e vendos këtë koncept nën presion ekstrem.

Jo sepse CDU-ja ka hequr dorë nga refuzimi i bashkëpunimit me AfD-në. Nuk ka hequr dorë. Por sepse ruajtja e murit po bëhet gjithnjë e më e kushtueshme politikisht.

Spiegel e përshkruan pikërisht këtë si një nga objektivat strategjikë të AfD-së: jo vetëm të fitojë vetë, por të destabilizojë CDU-në dhe ta detyrojë atë të përballet me kontradiktat e veta.

Në Magdeburg, kjo nuk është më një hipotezë teorike.

Alternativa ndaj AfD-së është po aq e vështirë

Matematika e parlamentit krijon një problem pothuajse simetrik.

Nëse AfD-ja nuk qeveris, partitë e tjera duhet të ndërtojnë një shumicë kundër saj.

CDU-ja, SPD-ja dhe të Gjelbrit kanë vetëm 31 mandate. Edhe format e qeverive të pakicës do të kërkonin mbështetje nga parti që tradicionalisht nuk bashkëpunojnë me njëra-tjetrën.

Në variantin më ekstrem, CDU, SPD, të Gjelbrit, E Majta dhe BSW do të kishin së bashku 44 mandate.

Por kjo do të kërkonte një bashkëpunim pesëpartiak që Welt e cilëson si jashtëzakonisht të komplikuar dhe vështirë të imagjinueshëm.

Për më tepër, CDU-ja ka vendime partiake që përjashtojnë bashkëpunimin si me AfD-në, ashtu edhe me të Majtën.

Këtu qëndron ndoshta fitorja politike më e madhe e AfD-së.

Edhe nëse nuk arrin të hyjë në qeveri, rezultati i saj i detyron kundërshtarët të prodhojnë formula gjithnjë e më komplekse vetëm për ta mbajtur jashtë saj.

Dhe sa më komplekse të bëhen këto formula, aq më e lehtë bëhet për AfD-në të pretendojë se sistemi politik po organizohet kundër rezultatit të votës.

Fenomeni Siegmund

Rezultati ka edhe një dimension tjetër: personalizimin e jashtëzakonshëm të fushatës rreth Ulrich Siegmundit.

Siegmund, i lindur në vitin 1990, hyri fillimisht në CDU në vitin 2008 dhe kaloi në AfD gjashtë vjet më vonë.

Ai ndërtoi një audiencë të madhe në rrjetet sociale dhe e zhvilloi fushatën më shumë rreth identitetit, emocioneve dhe figurës së tij personale sesa rreth një programi tradicional qeverisës.

Slogani i përsëritur se donte “Gjermaninë e vjetër dhe të sigurt” ishte një shembull i kësaj strategjie.

Edhe kritikat ai i ktheu në instrument elektoral. Kur Spiegel e vendosi në kopertinë si “njeriun më të rrezikshëm të Gjermanisë”, Siegmund e përdori kopertinën në fushatë dhe e firmoste për mbështetësit.

Spiegel e përshkruan fushatën e AfD-së si më të madhen e saj deri tani në land, me më shumë para, personel dhe pritshmëri se çdo herë tjetër.

Kjo është e rëndësishme sepse tregon një transformim të AfD-së.

Partia nuk po mbështetet më vetëm te zemërimi ndaj establishmentit.

Në Saksoni-Anhalt ajo demonstroi se mund të ndërtojë edhe një fushatë të centralizuar rreth një kandidati dhe ta kthejë atë në figurë të identifikueshme masivisht.

Nga protestë në pretendim për pushtet

Për shumë vite pyetja kryesore rreth AfD-së ishte se sa shumë mund të rritej.

Pas Saksoni-Anhaltit pyetja është tjetër: çfarë ndodh kur një parti që partitë e tjera refuzojnë ta pranojnë si partnere fiton pothuajse gjysmën e votave?

AfD-ja nuk ka marrë shumicën absolute. Kjo është kufizimi vendimtar i fitores së saj.

Por 43,8% ndryshon natyrën e problemit.

Në parlamentin e ri, AfD ka më shumë deputetë se CDU, SPD dhe të Gjelbrit së bashku.

Ajo nuk mund të trajtohet më thjesht si një forcë periferike që mund të izolohet pa pasoja për funksionimin e sistemit parlamentar.

Dhe pikërisht këtu fitorja e Saksoni-Anhaltit bëhet potencialisht më e rëndësishme për Gjermaninë sesa për vetë landin.

AfD-ja mund të mos marrë kryeministrinë.

Por zgjedhjet tashmë kanë prodhuar atë që partia kërkonte prej vitesh: një situatë në të cilën pyetja nuk është më vetëm se si të ndalet AfD-ja, por sa gjatë mund të mbahet jashtë pushtetit një parti që po fiton zgjedhje me këtë diferencë.

Kjo është prova reale që Saksoni-Anhalti i ka vendosur politikës gjermane.