Familjarët e Trump pranë themelimit të një banke
Familjarët e Donald Trump janë pranë themelimit të një banke.
Të afërmit e presidentit dhe bashkëpunëtorët e tyre të biznesit kanë marrë miratimin paraprak për të hapur një bankë, duke përfituar nga një valë që nuk shfaqet shpesh: marrja e një licence kombëtare bankare është tani më e lehtë se në çdo periudhë tjetër të gati 20 viteve të fundit, falë politikës së administratës Trump.
Gjatë 19 muajve të parë të mandatit të dytë të presidentit, Zyra e Kontrollorit të Monedhës (OCC) miratoi 22 aplikime për licenca bankare, më shumë se numri i licencave të dhëna gjatë pesë viteve të mëparshme së bashku, tregojnë të dhënat e OCC. Shumë prej aplikimeve në këtë valë të re kanë ardhur nga kompani fintech dhe firma të aseteve digjitale. Një volum i tillë ka qenë i rrallë që nga kriza financiare e vitit 2008, kur aplikimet për licenca ranë ndjeshëm dhe rregullatorët bankarë shtrënguan kontrollin e tyre.
Siç tha Jonathan Gould, drejtuesi i agjencisë rregullatore i emëruar nga Trump, gjatë dëshmisë para Kongresit në qershor: “OCC është sërish e hapur për biznes.”
Ka ende shumë aplikantë në pritje. Të dhënat e OCC tregojnë se rreth 40 kompani kanë aplikuar për licenca të reja bankare që nga fillimi i vitit 2025. Kjo është afërsisht e barabartë me totalin e aplikimeve gjatë 13 viteve të mëparshme.
Vendimet për aplikimet për licenca dikur kërkonin muaj apo edhe vite, por nën drejtimin e Gould, OCC synon të japë një përgjigje për çdo aplikim brenda 120 ditësh. Nuk është e qartë se sa gjatë do qëndrojë e hapur kjo mundësi. Republikanët do përballen me një test të rëndësishëm në zgjedhjet e mesmandatit në nëntor, duke rritur mundësinë që rregullatorët që shqyrtojnë aplikimet për licenca të përballen me kontrolle më të rrepta nëse demokratët forcojnë kontrollin e tyre në Kongres.
Deri tani, shumica dërrmuese e aplikantëve kanë marrë miratim. Kjo do të thotë se, për herë të parë, industria do zhvillojë një eksperiment për të parë se sa të suksesshme dhe sa të sigurta mund të jenë në sektorin bankar një numër i madh kompanish jotradicionale. Shumë prej tyre i përqendrojnë aktivitetet në asetet digjitale dhe kryejnë funksione të ngjashme me ato të bankave tradicionale.
Një shembull janë stablecoin-et, të cilat përpiqen të pasqyrojnë vlerën e aseteve reale. Bankierët kanë shprehur shqetësim se asetet digjitale mund të shihen si alternativë ndaj depozitave, veçanërisht ndërsa industria e kriptomonedhave eksploron mundësi për t’u dhënë atyre interes, njësoj si një llogari kursimi.
Mbështetësit e lehtësimit të rrugës për bankat e reja të drejtuara nga teknologjia thonë se kjo do të ndihmojë në kompensimin e përqendrimit që po ndodh në bankat tradicionale, si dhe në adresimin e shqetësimeve se huadhënësit më të mëdhenj të vendit po bëhen edhe më të mëdhenj.
World Liberty Financial e familjes Trump i bashkohet bankave të reja, përfshirë emetuesin e stablecoin-eve Circle, bankën për konsumatorë Nu Holdings Ltd. dhe bursën e kriptomonedhave Coinbase Global Inc.
Për familjen e presidentit, synimi është zgjerimi i përdorimit të USD1, stablecoin-it të mbështetur nga dollari, tha World Liberty Financial në fillim të këtij muaji pasi mori miratimin me kushte. Pasja e një banke ku mund të ruhen asetet që mbështesin stablecoin-in do t’u mundësonte atyre të ulnin kostot. Kjo potencialisht do t’i jepte gjithashtu më shumë legjitimitet stablecoin-it dhe madje mund të ofronte qasje në financim me kosto të ulët ose në një shpëtim financiar nga qeveria në rast krize.
Kjo ka shkaktuar shqetësim te ligjvënësit demokratë, të cilët druhen se USD1 mund të shërbejë si një rrugë për të fituar favorin e presidentit, ndërkohë që kompania përfiton nga një qasje e butë e rregullatorëve.
“Kritikët po humbasin thelbin: World Liberty Financial po përqafon rregullimin, jo po i shmanget atij”, tha David Wachsman, zëdhënës i kompanisë, në një deklaratë të dërguar me email. “Një licencë kombëtare do ta vendoste World Liberty Trust Company nën mbikëqyrjen e përhershme federale të OCC — shumë përtej kohëzgjatjes së administratës Trump. Kompania do t’i nënshtrohej kontrolleve të rregullta, kërkesave të rrepta kundër pastrimit të parave dhe për mbrojtjen e konsumatorit, si dhe verifikimit të pavarur të raporteve javore mbi rezervat dhe operacionet e USD1.”
Si pjesë e procesit të miratimit të bankës, tre investitorë në World Liberty, përfshirë një nga djemtë e presidentit Trump dhe një biznesmen me lidhje me familjen mbretërore të Abu Dhabit, nënshkruan marrëveshje, të quajtura angazhime pasiviteti, për të kufizuar ndikimin e tyre mbi menaxhimin e bankës. Agjencia tha gjithashtu se aplikimi ishte shqyrtuar nga punonjës të karrierës në OCC.
Edhe drejtuesit e industrisë bankare kanë kërkuar që kompanitë e reja digjitale të futen në kuadrin rregullator. Drejtori ekzekutiv i JPMorgan Chase & Co., Jamie Dimon, ka kërkuar prej kohësh që kompanitë të rregullohen si bankat nëse ofrojnë të njëjtat shërbime.
Por Dimon dhe kritikë të tjerë të kriptomonedhave thonë se një veprim i tillë sjell edhe rreziqe. Stablecoin-et, për shembull, nuk janë të siguruara si depozitat bankare, por lidhja e tyre me bankat mund të krijojë konfuzion te disa klientë.
Aaron Klein, studiues i lartë në Brookings Institution, tha se “t’u japësh njerëzve iluzionin se stablecoin-et mbështeten nga qeveria është një shqetësim real”.
Të bëhesh bankë tradicionalisht nuk ka qenë aspak e lehtë. Veteranë të sektorit bankar si Dimon ankohen shpesh për nivelin e lartë të rregullimit të industrisë, duke iu referuar vargut të agjencive me shkurtesa që kanë kompetenca mbikëqyrëse. Në këtë listë përfshihen jo vetëm OCC, por edhe Rezerva Federale, Rrjeti për Zbatimin e Ligjeve Kundër Krimeve Financiare dhe, nëse një institucion pranon paratë e depozituesve, Korporata Federale e Sigurimit të Depozitave (FDIC). Secila prej tyre ka përdorur historikisht një numër të madh mbikëqyrësish për të mbrojtur paratë e amerikanëve.
Por ato nuk kanë pasur gjithmonë sukses. Në vitet 1980, për shembull, një krizë përfshiu sistemin bankar amerikan, e shkaktuar nga sjellja e papërshtatshme e bankierëve dhe mbikëqyrja e dobët nga rregullatorët. Kriza çoi në falimentimin e më shumë se 1,600 bankave dhe u kushtoi drejtpërdrejt taksapaguesve 124 miliardë dollarë. Menaxhimi i keq bankar ishte një faktor edhe më i madh në atë krizë sesa në krizën financiare të vitit 2008.
Ndryshe nga viti 2008, kur e gjithë industria financiare vuajti pasojat e teprimit me obligacionet hipotekore të vlerësuara gabimisht, kriza e mëparshme lindi në zyrat drejtuese të bankave të vogla, ku disa bankierë — në disa raste të sapoemëruar — thjesht përvetësuan depozitat e institucioneve të tyre.
Ajo që u bë e njohur si kriza e institucioneve të kursim-huadhënies u kujtoi rregullatorëve se cilësia e menaxhimit është thelbësore për sigurinë dhe qëndrueshmërinë e një banke. Në fakt, ajo është tashmë një nga aspektet kryesore të vlerësimit të gjendjes së përgjithshme të një banke, së bashku me mjaftueshmërinë e kapitalit, aktivet, fitimet, likuiditetin dhe ndjeshmërinë — kriteret që përbëjnë sistemin konfidencial të vlerësimit të njohur me akronimin CAMELS.
Grupi i fundit i drejtuesve të kompanive të reja përfshin disa persona që nuk kanë drejtuar kurrë më parë një bankë. Në kohën e aplikimit të saj, kompania holding e propozuar për bankën e familjes Trump nuk kishte një drejtor financiar dhe kishte renditur Zachary Witkoff — djalin e Steven Witkoff dhe CEO-n e kompanisë më të gjerë World Liberty Financial — si kryetar të bordit. Drejtorët e pavarur të propozuar përfshijnë drejtuesin e një grupi shitjesh makinash dhe të një firme brokerimi, sipas aplikimit të bërë publik.
Kompania tha se që atëherë ka zgjedhur një drejtor financiar: Daniel Dietzel, ish-CFO i Hidden Road Partners, një firmë private huadhënieje dhe brokerimi primar. OCC nuk e përmendi Dietzel në letrën e miratimit me kushte, pavarësisht se përfshiu një listë të drejtuesve bankarë që kishte marrë në konsideratë si pjesë të aplikimit të kompanisë.
Wachsman, zëdhënësi i World Liberty, tha se çdo sugjerim se bordit të kompanisë i mungon përvoja bankare është “i gabuar”.
Një aplikant për licencë që tashmë është miratuar ka disa drejtues me përvojë në sektorin bankar. Erebor Bank, e themeluar nga Palmer Luckey, mori licencën bankare në shkurt. Presidenti i Erebor është Mike Hagedorn, ish-CFO i huadhënësit rajonal me bazë në Nju Xhersi, Valley Bank, me 63 miliardë dollarë aktive.
Kjo mund ta ketë bërë Gould më të sigurt në vendimin për t’i dhënë Erebor licencën shpejt. Aplikimi i World Liberty zgjati më shumë. Aplikantë të tjerë kanë marrë miratimin me kushte rreth katër muaj pas dorëzimit të dokumenteve, ndërsa aplikimi i World Liberty zgjati shtatë muaj.
Trump do të jetë presidenti i parë në detyrë, fëmijët e të cilit themeluan një bankë gjatë mandatit të tij, por presidentë të tjerë kanë pasur lidhje të forta me industrinë. Familja Roosevelt drejtoi firmën e saj financiare me bazë në Nju Jork për më shumë se një shekull, ndërsa babai i George H.W. Bush ishte partner drejtues në firmën private të bankingut dhe shërbimeve financiare Brown Brothers Harriman.
Por Trump kontrollon se kush drejton agjencitë rregullatore në nivelet më të larta. Dhe presidenti kërkoi, në një urdhër ekzekutiv të nxjerrë në shkurt 2025, që të gjitha rregulloret e reja financiare t’i dërgoheshin Shtëpisë së Bardhë për shqyrtim përpara se të propozoheshin publikisht.
Jonathan Gould
Kongresmenia nga Kalifornia, Maxine Waters, demokratja më e lartë në Komitetin e Shërbimeve Financiare të Dhomës së Përfaqësuesve, protestoi se Trump do të mund të shihte çdo ndryshim të mundshëm të ri rregullator përpara publikut, duke i dhënë mundësinë të vepronte paraprakisht në përputhje me interesat e tij personale.
“Nuk ka konflikte interesi”, tha Anna Kelly, zëdhënëse e Shtëpisë së Bardhë, në një deklaratë të dërguar me email.
Në letrën që i dha World Liberty miratimin me kushte, OCC pranoi se disa komentues mbi aplikimin e kompanisë kishin shprehur shqetësim për konfliktet e mundshme të interesit mes bankës, Trump, familjes së tij dhe personave të tjerë të përfshirë në World Liberty.
“Kontrollori dhe stafi vepruan në përputhje me detyrimet e tyre ligjore dhe etike”, tha agjencia pasi pranoi shqetësimet.
Për të marrë miratimin përfundimtar, World Liberty duhet të përmbushë strukturat bazë të qeverisjes, përfshirë punësimin e një auditori të jashtëm dhe ruajtjen e një niveli të caktuar kapitali, tha OCC në dokument.
Michele Alt e Klaros Group, një konsulente që këshillon për aplikimet për licenca, por që nuk ishte e përfshirë në rastin e World Liberty, tha se kërkesat e OCC për kapitalin e World Liberty ishin më të larta se ato të vendosura ndaj konkurrentëve të saj.
Edhe rregullatorë të tjerë bankarë po përpiqen të përshpejtojnë procesin e krijimit të bankave të reja. FDIC njoftoi më 10 gusht një proces të ri shqyrtimi për aplikimet për sigurimin e depozitave, me synimin për të përshpejtuar procesin dhe përmirësuar efikasitetin e tij, sipas një deklarate.
Todd Baker, studiues i lartë në Richman Center for Business, Law & Public Policy në Universitetin Columbia, tha se disa prej masave të rregullatorëve për lehtësimin e procesit kërkohen me ligj. OCC dhe FDIC rregullohen nga legjislacioni i ri që rregullon kriptomonedhat dhe stablecoin-et, si dhe nga një urdhër ekzekutiv që i udhëzon rregullatorët të integrojnë asetet digjitale në sistemin bankar. Por OCC po shkon përtej minimumit të kërkuar, sipas Baker.
“OCC është një agjenci në thelb ekspansioniste”, tha ai.
Në një konferencë të industrisë në Wyoming të mërkurën, Gould tha se “kripto është pjesë e veprimtarisë bankare dhe ne kemi bërë të mundur që kjo të jetë kështu, si përmes veprimeve tona në fushën e licencimit, ashtu edhe përmes interpretimeve ligjore”. Presidenti Trump “po përcakton tonin pikërisht sot, duke zhvilluar tani një samit në Shtëpinë e Bardhë për asetet digjitale”, tha ai.
Baker tha se shembulli më i qartë i zgjerimit të OCC-së në territore të reja është përditësimi i të ashtuquajturave licenca për truste.
Trustet dikur funksiononin si banka me kufizime të forta. Ato pranonin aktive nga një kategori e ngushtë klientësh dhe detyra e tyre kryesore ishte t’i mbanin ato dhe të lehtësonin transferimin e tyre kur ishte e nevojshme. Ato duhej të vepronin në interesin më të mirë financiar të klientëve të tyre, një detyrim që nuk zbatohet për bankat me shërbim të plotë. Por, ndryshe nga bankat, trustet nuk supozohet të marrin paratë e depozituesve të zakonshëm apo të japin hua.
Nën drejtimin e Gould, kjo mund të ndryshojë, një përfitim i madh për familjen Trump, miratimi me kushte i së cilës është për një trust, si dhe për aplikantë të tjerë për të njëjtin lloj licence.
Në shkurt, kontrollori rishkroi rregulloren e OCC-së që drejton trustet, duke thënë se Akti Kombëtar i Bankave, ligji nga i cili buron autoriteti i saj për të rregulluar veprimtarinë bankare, nuk i kishte ndaluar kurrë trustet të angazhoheshin në aktivitete që binin ndesh me interesat më të mira të klientëve të tyre.
Baker tha se zgjerimi i aktiviteteve të lejuara për licencat e trusteve ishte fusha ku OCC mund të ishte duke “e tepruar”.
“Nëse shkon shumë larg në përpjekjen për të përmbushur dëshirën e administratës për të promovuar kripton dhe fintech jashtë mandateve specifike të Kongresit, qëndrueshmëria e çdo ndryshimi që bën do të jetë në rrezik”, tha Baker.
Megjithatë, duket se ka kufij për aktivitetet në të cilat rregullatori është i gatshëm të lejojë trustet e reja të angazhohen. Më 21 korrik, OCC e epokës Trump dha refuzimin e parë të një aplikimi për licencë trusti. Në një letër drejtuar drejtuesve të Wise Plc, një kompani pagesash me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, një zyrtar i OCC tha se kompania nuk kishte dëshmuar as një kuptim të mjaftueshëm të ligjit bankar amerikan dhe as aftësinë për të respektuar rregullat kundër pastrimit të parave. Wise tha në atë kohë se planifikonte të paraqiste një aplikim të ri.
Megjithatë, rregullatorët po i mirëpresin me entuziazëm bankat e reja. Pasi Erebor mori miratimin, Gould pozoi me Luckey të Erebor, i cili mbante një kopje të licencës së bankës — në stilin e një çeku gjigant simbolik — në Bursën e Nju Jorkut, një fotografi që analisti i sektorit bankar dhe fintech, Jason Mikula, e publikoi më vonë në LinkedIn. Një zëdhënës i Erebor nuk pranoi të komentonte.