16 Nëntor, 2026

Dostojevski dhe Anja: Një dashuri e lindur nga një skadencë botimi

 Dostojevski dhe Anja: Një dashuri e lindur nga një skadencë botimi

Në tetor 1866, Fjodor Dostojevski ishte i dëshpëruar. Ai kishte nënshkruar një kontratë kufizuese me botuesin Stellovski: nëse nuk dorëzonte një roman deri më 1 nëntor, do të humbiste të drejtat për të gjitha veprat e tij për nëntë vjet. Kishte më pak se një muaj deri në fund dhe asnjë rresht i romanit nuk ekzistonte ende.

Një mik i sugjeroi që t’ia diktonte një stenografi. Kështu, më 4 tetor, Anna Grigorievna Snitkina, një njëzetvjeçare e turpshme dhe e saktë që e admironte atë si shkrimtar, trokiti në derën e tij. Ai ishte dyzet e pesë vjeç, i ve, vuante nga epilepsia, në borxhe dhe melankolik.

Ata punonin së bashku çdo ditë. Ai diktonte, ajo transkriptonte dhe pastaj kopjonte natën. Në njëzet e gjashtë ditë, lindi “Kumarxhiu”, i dorëzuar në kohë. Por në ato javë, lindi edhe diçka tjetër.

Disa javë më vonë, Dostojevski gjeti guximin të deklaronte dashurinë e tij, por në mënyrën e tij: me një histori. Ai i tregoi për një piktor të moshuar, të sëmurë dhe në borxhe, të dashuruar me një vajzë të re, dhe e pyeti nëse ajo, në vendin e asaj vajze, mund ta donte. Ana e kuptoi menjëherë. Në kujtimet e saj, ajo kujton t’i ketë thënë se e donte dhe do ta donte për gjithë jetën.

Ata u martuan në shkurt të vitit 1867. Pasuan vite të vështira, të kaluara duke udhëtuar nëpër Evropë: pasioni i tij për bixhozin, borxhet e tij, bizhuteritë e lëna peng, vdekja e vajzës së tyre të parë, Sonjës.

Por Ana nuk e la kurrë. Ajo mori përsipër llogaritë e shtëpisë, pastaj biznesin, derisa u bë botuese e tij. Dostojevski shkroi kryeveprat e tij së bashku me të: Idioti, Demonët dhe Vëllezërit Karamazov.

“Ose do të jemi të palumtur dhe, pasi të kemi vuajtur së bashku për disa vite, do të ndahemi, ose do të jemi të lumtur së bashku dhe do të jemi të lumtur për gjithë jetën tonë.”

Dostojevski për gruan e tij, Ana! (Thoma K.Jance)

Leave a Reply

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *