Rusia ndërton baza sekrete për dronët me motor reaktiv, Polonia dhe NATO në alarm
Rusia ka ngritur një rrjet bazash të reja për lëshimin e dronëve me rreze të gjatë dhe motorë reaktivë, disa prej të cilave ndodhen në pozicione që mund t’i vendosin objektivat e NATO-s, përfshirë Varshavën, brenda rrezes së tyre.
Një hetim i publikuar nga The Telegraph, bazuar në imazhe satelitore dhe dokumente të rrjedhura, ka identifikuar të paktën 10 baza ruse përgjatë kufijve me Bjellorusinë dhe Ukrainën, ku janë ndërtuar struktura të reja për lëshimin e dronëve të avancuar.
Në total janë identifikuar të paktën 59 shina të reja lëshimi. Analiza e imazheve satelitore sugjeron se rreth 20 prej tyre janë më të gjata se modelet e zakonshme, çka mund të lidhet me përdorimin e versioneve të reja të dronëve me rreze më të madhe.
Dronët e rinj mund të arrijnë objektiva në territorin e NATO-s
Në fokus janë versionet e reja të dronëve rusë Geran-4 dhe Geran-5, të cilët lidhen me familjen e dronëve Shahed.
Sipas të dhënave të publikuara në hetim, Geran-5 mund të ketë një rreze operative prej rreth 1 mijë kilometrash dhe të mbajë një ngarkesë luftarake deri në rreth 90 kilogramë.
Shpejtësia më e lartë e këtyre dronëve i bën ata më të vështirë për t’u interceptuar krahasuar me modelet më të ngadalta të përdorura gjerësisht nga Rusia në luftën kundër Ukrainës.
Disa prej bazave të identifikuara janë ngritur mbi ish-infrastruktura ushtarake dhe aeroporte, ndërsa të tjera ndodhen në zona rurale.
Një prej objekteve ka kapacitet për të mbajtur njëkohësisht më shumë se 1 mijë dronë, sipas analizës së raportuar.
Disa baza po përdoren tashmë kundër Ukrainës
Infrastruktura e re nuk është vetëm një projekt për të ardhmen.
Sipas hetimit të The Telegraph, disa prej bazave të identifikuara janë përdorur tashmë për sulme ndaj Ukrainës. Raportime të tjera mbi hetimin thonë se shtatë nga dhjetë objektet e identifikuara janë përdorur në sulme të fundit ndaj Kievit.
Zgjerimi i këtij rrjeti mund t’i lejojë Rusisë të grumbullojë dhe lëshojë një numër më të madh dronësh në të njëjtën kohë, duke ulur kohën e fluturimit drejt objektivave dhe duke e bërë më të vështirë mbrojtjen ajrore.
Polonia në qendër të shqetësimeve
Pozicioni i disa prej bazave ka ngritur shqetësime të veçanta për Poloninë.
Rrezja e dronëve të rinj nënkupton se Varshava mund të jetë brenda distancës së mundshme të goditjes nga disa prej pikave të reja të lëshimit.
Megjithatë, një element i rëndësishëm është se nuk ka prova se Rusia po planifikon aktualisht një sulm ndaj Polonisë.
Sipas raportimeve të bazuara në burime të inteligjencës amerikane dhe evropiane, shqetësimi lidhet edhe me mundësinë e provokimeve në territorin polak, përfshirë sulme ndaj infrastrukturës kritike ose operacione të tipit “false flag”, ku një sulm mund t’i atribuohej Ukrainës.
Këto shqetësime nuk janë të izoluara. Polonia dhe vendet baltike kanë rritur sigurinë rreth objekteve strategjike si centralet energjetike, digat dhe infrastruktura e gazit, mes paralajmërimeve për kërcënime të mundshme hibride ruse.
NATO po përgatitet për kërcënimin e dronëve
Zgjerimi i kapaciteteve ruse vjen në një periudhë kur NATO po përballet gjithnjë e më shpesh me incidente që përfshijnë dronë pranë ose brenda hapësirës ajrore të vendeve anëtare.
Një zyrtar i NATO-s i tha The Telegraph se Aleanca është e gatshme të mbrojë çdo centimetër të territorit të saj dhe po rrit gatishmërinë për t’iu përgjigjur kërcënimeve nga dronët.
Në ditët e fundit, shqetësimet janë shtuar edhe pas një incidenti në Gjermani, ku autoritetet amerikane të inteligjencës dyshohet se kanë lidhur një dron të armatosur me eksplozivë pranë aeroportit të Leipzigut me Rusinë. Moska i ka mohuar akuzat për përfshirje.
Një kërcënim i ri për mbrojtjen evropiane
Rritja e përdorimit të dronëve me motorë reaktivë po ndryshon llogaritjet e mbrojtjes ajrore në Evropë.
Ndryshe nga dronët më të ngadalshëm të gjeneratës së vjetër, modelet e reja ruse mund të fluturojnë me shpejtësi shumë më të larta, duke reduktuar kohën në dispozicion për zbulim dhe interceptim.
Për Rusinë, krijimi i bazave të shpërndara ka edhe një avantazh tjetër: vështirëson shkatërrimin e të gjithë infrastrukturës së lëshimit me një goditje të vetme.
Për NATO-n, kjo nënkupton nevojën për më shumë sisteme zbulimi, raketa interceptuese dhe mjete kundër dronëve, veçanërisht në krahun lindor të Aleancës.
Megjithatë, zhvillimi i një rrjeti të tillë nuk do të thotë automatikisht se Rusia po përgatit një sulm ndaj NATO-s. Ajo që tregojnë të dhënat e reja është se Moska po ndërton kapacitete që mund të përdoren për sulme me rreze shumë më të gjatë dhe që, në kushte të caktuara, mund të kërcënojnë edhe territorin e vendeve anëtare të NATO-s.
Ky zhvillim pritet të rrisë më tej presionin mbi vendet evropiane për forcimin e mbrojtjes kundër dronëve dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike.