Nga pasaportat ruse dhe konfiskimi i pronave, te kontrolli i informacionit: “Shteti brenda Ukrainës” që Rusia po ndërton në territoret e pushtuara

Ndërsa lufta në Ukrainë ndiqet kryesisht përmes lëvizjeve të vijës së frontit, pas saj Rusia po ndërton një strukturë shumë më afatgjatë në territoret që kontrollon.

Në pjesët e pushtuara të Donetsk-ut, Luhansk-ut, Zaporizhzhia-s dhe Kherson-it, institucionet ruse po zëvendësojnë gradualisht ato ukrainase dhe po ndryshojnë mënyrën se si funksionon jeta e përditshme.

Shkollat përdorin kurrikula ruse, dokumentet ruse lidhen me marrjen e shërbimeve dhe sistemet e Moskës kontrollojnë fusha që nga banimi deri te administrata.

Në qershor, Vladimir Putin deklaroi se objektivi është integrimi i këtyre territoreve në një hapësirë të përbashkët ligjore, ekonomike, arsimore, kulturore dhe informative me Rusinë deri në vitin 2030.

Sipas analizës së The Atlantic, synimi është që prania ruse të marrë karakter të përhershëm dhe rikthimi i institucioneve ukrainase të bëhet gjithnjë e më i vështirë.

Pasaporta ruse për punë, pensione dhe shërbime

Një prej instrumenteve kryesore është dokumentacioni. Banorëve u kërkohen pasaporta ruse për të marrë pensione, për të punuar, për të përfituar ndihma shtetërore apo për të vazhduar studimet.

Edhe operatorët lokalë të telefonisë kërkojnë dokumente ruse për kartat SIM.

Për burrat nga 18 deri në 65 vjeç, shtetësia ruse sjell edhe detyrimin për regjistrim ushtarak. Sipas analizës, nga shkurti 2022 deri në fund të vitit 2025, rreth 50 mijë ukrainas u mobilizuan me forcë për të luftuar kundër vendit të tyre.

Paralelisht po ndryshon edhe pronësia. Që prej vitit 2024, autoritetet ruse kanë konfiskuar ose identifikuar për konfiskim të paktën 34 mijë prona të qytetarëve ukrainas.

Disa prej tyre kanë nisur t’u jepen shtetasve rusë, ndërsa analiza thotë se synohet rritja e numrit të rusëve në territoret e pushtuara në një milion deri në vitin 2045.

Nga ekonomia te kontrolli i informacionit

Moska ka kufizuar gjithashtu aksesin në mediat e pavarura, aplikacionet e komunikimit dhe faqet ukrainase, duke e kaluar infrastrukturën e komunikimit nën rrjete të kontrolluara nga Rusia.

Investimet në infrastrukturë kanë edhe dimension ushtarak. Sipas analizës së The Atlantic, Rusia ka shpenzuar rreth 425 milionë dollarë për hekurudha, ndërsa portet e Mariupol-it dhe Berdyansk-ut janë integruar në rrjetin e saj detar.

Vetëm gjatë vitit 2025, më shumë se 2 milionë tonë drithë u eksportuan nga territoret e pushtuara.

Fëmijët në qendër të rusifikimit

Një nga elementet më të rëndësishme të strategjisë është arsimi. Rreth 1.6 milionë fëmijë ukrainas jetojnë nën pushtim dhe, sipas analizës, Rusia e ka kthyer edukimin e tyre ideologjik në prioritet shtetëror.

Në territoret e pushtuara janë zgjeruar edhe organizatat rinore të lidhura me edukimin patriotik dhe ushtarak. “Movement of the First” numëron më shumë se gjysmë milioni anëtarë, ndërsa Yunarmia të paktën 44 mijë. Fëmijët dhe të rinjtë trajnohen në fusha që përfshijnë përdorimin e armëve, pilotimin e dronëve, zbulimin dhe aftësi të tjera ushtarake.

Pikërisht këtu qëndron paralajmërimi kryesor i analizës së revistës amerikane: sa më gjatë të funksionojnë këto institucione, aq më e vështirë mund të bëhet për Ukrainën rivendosja e sovranitetit dhe lidhjeve shoqërore, institucionale dhe kulturore nëse territoret do të riktheheshin një ditë nën kontrollin e Kievit.