Zëri rebel i Evropës, që po sfidon Donald Trump
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez po pozicionohet gjithnjë e më shumë si zëri më i fortë opozitar brenda Evropës kundër politikave të administratës së re të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump. Pika e fundit e vlimit në marrëdhëniet mes dy aleatëve historikë është refuzimi i prerë i Madridit për të lejuar ushtrinë amerikane të përdorë bazat ushtarake spanjolle për operacionet e saj të sulmit kundër Iranit.
Ky vendim ka shkaktuar një reagim të ashpër nga Uashingtoni, duke e kthyer atë që mund të ishte një mosmarrëveshje e heshtur logjistike, në një krizë të hapur diplomatike dhe ekonomike.
Kërcënimet për bllokadë dhe lufta e deklaratave
Në përgjigje të bllokimit të bazave, Presidenti Trump ka lëshuar një kërcënim të paprecedentë, duke paralajmëruar “ndërprerjen e të gjithë tregtisë me Spanjën”. Situata u përshkallëzua më tej këtë javë kur Shtëpia e Bardhë pretendoi se Spanja po bashkëpunonte në heshtje, një deklaratë që u përgënjeshtrua kategorikisht dhe publikisht nga Ministria e Jashtme spanjolle.
Nga ana e tij, Kryeministri Sánchez ka mbajtur një qëndrim të palëkundur. Ndonëse dënoi ashpër regjimin shtypës të Teheranit, ai e cilësoi sulmin amerikan si të pajustifikuar.
“Ne nuk do të jemi bashkëfajtorë në diçka që është e keqe për botën dhe është gjithashtu në kundërshtim me vlerat dhe interesat tona, vetëm nga frika e hakmarrjes,” deklaroi Sánchez, duke ringjallur sloganin e njohur pacifist “Jo luftës”.
Ekspertët vlerësojnë se, në terma rreptësisht ushtarakë, refuzimi i Spanjës nuk e pengon fushatën amerikane, pasi SHBA gëzon mbështetjen e bazave të tjera evropiane. Megjithatë, pesha diplomatike e këtij refuzimi tregon një krisje të thellë në aleancën transatlantike.
Një rivalitet i thellë ideologjik
Përplasja për Iranin është vetëm maja e ajsbergut në marrëdhëniet mes liderit 54-vjeçar spanjoll dhe Presidentit amerikan. Sánchez, një nga figurat më të shquara të së majtës progresive në Evropë, është kthyer në një rival natyral të lëvizjes MAGA të Trump në disa fronte kyçe.
Shpenzimet e NATO-s
Spanja ishte i vetmi anëtar që refuzoi ultimatumin e Trump për të rritur buxhetin e mbrojtjes në 5% të PBB-së. Sánchez e kufizoi atë në 2.1%, duke e quajtur “të mjaftueshëm”, çka bëri që Trump të hidhte idenë e përjashtimit të Spanjës nga aleanca.
Kriza në Gaza
Ndryshe nga mbështetja e pakushtëzuar e Uashingtonit për Izraelin, Sánchez ka qenë një kritik i ashpër i fushatës ushtarake izraelite pas sulmit të Hamasit, duke e quajtur atë “shfarosje të një populli të pambrojtur” dhe jo vetëmbrojtje.
Qasja ndaj emigracionit
Ndërsa administrata Trump po ashpërson masat ndaj emigrantëve, qeveria e Sánchez po kalon një plan për t’u dhënë status të ligjshëm rreth 500,000 emigrantëve të huaj. Përmes një artikulli në New York Times, Sánchez sfidoi drejtpërdrejt retorikën MAGA, duke argumentuar se migracioni po e bën Spanjën të lulëzojë.
Përplasja me “gjigantët e teknologjisë”
Nisma e Spanjës për të ndaluar aksesin në mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç ka zemëruar aleatët e Trump në Luginën e Silikonit. Elon Musk e etiketoi së fundmi kryeministrin spanjoll si një “totalitar të vërtetë fashist”.
Qëndrimi i Madridit tregon se, pavarësisht presioneve të jashtëzakonshme ekonomike dhe ushtarake, një pjesë e Evropës është e gatshme të rezistojë dhe të mbrojë linjën e saj politike përballë Uashingtonit, madje edhe me koston e një lufte tregtare.