Telefonata Trump-Netanyahu që ndryshoi Lindjen e Mesme

Një telefonatë konfidenciale mes presidentit amerikan Donald Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, më 23 shkurt, rezulton të ketë qenë momenti vendimtar që çoi në nisjen e luftës kundër Iranit.

Sipas burimeve të cituara nga Axios, Netanyahu informoi Trumpin se ish-lideri suprem i Iranit, Ali Khamenei dhe rrethi i tij i ngushtë do të mblidheshin në një vend të vetëm në Teheran të shtunën në mëngjes.

Sipas inteligjencës izraelite, kjo krijonte mundësinë për një goditje ajrore të vetme me pasoja shkatërrimtare.

Moment vendimtar në “Dhomën e Situatave”

Telefonata u zhvillua nga “Dhoma e Situatave” në Shtëpinë e Bardhë. Në atë kohë, Trump ishte tashmë i prirur drejt një sulmi kundër Iranit, por ende nuk kishte vendosur për momentin e ekzekutimit.

Informacioni mbi praninë e Khameneit në një vend të vetëm ndryshoi llogaritë strategjike.

Me kërkesë të presidentit, CIA kreu një verifikim të menjëhershëm të të dhënave të mbledhura nga Inteligjenca ushtarake izraelite. Deri të enjten, sipas burimeve amerikane, informacioni ishte “plotësisht i konfirmuar”.

Ndërkohë, Trump zgjodhi të mos e theksonte Iranin në fjalimin e tij për gjendjen e vendit, për të shmangur alarmimin e Teheranit dhe zhvendosjen e objektivave të mundshëm.

Diplomacia në fund të rrugës

Të njëjtën ditë kur u konfirmua inteligjenca, emisari amerikan Jared Kushner dhe i dërguari special Steve Witkoff raportuan nga Gjeneva se negociatat me zyrtarët iranianë nuk po jepnin rezultat.

Mesazhi për Trumpin ishte i qartë: nëse dëshironte marrëveshje, duhej të ushtronte presion maksimal, por pala iraniane nuk po ofronte kushte të pranueshme. Presidenti arriti në përfundimin se inteligjenca ishte e besueshme dhe diplomacia kishte dështuar.

Të premten, në orën 15:38 EST, ai dha urdhrin final. Njëmbëdhjetë orë më pas, bombardimet goditën Teheranin dhe u konfirmua vdekja e Khameneit.

Koordinim i ngushtë SHBA-Izrael

Sipas zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, në dy muajt para shpërthimit të luftës, Trump dhe Netanyahu ishin takuar dy herë dhe kishin zhvilluar 15 biseda telefonike.

Fillimisht, plani parashikonte një sulm në fund të marsit ose fillim të prillit, për të ndërtuar mbështetje publike. Por zhvillimet e reja përshpejtuan afatin.

Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se operacioni “duhej të ndodhte gjithsesi” dhe se fundjava paraqiti “një mundësi unike” për sukses maksimal.

Nga ana e tij, ambasadori izraelit në Washington, Yechiel Leiter, mohoi që Netanyahu të ketë ushtruar presion për përshpejtimin e sulmit, duke theksuar koordinimin e plotë mes dy vendeve.

Pasojat dhe kritikat

Sulmi i papritur la mijëra qytetarë amerikanë të bllokuar në rajon, ndërsa Irani nisi kundërpërgjigje me raketa dhe dronë ndaj bazave amerikane dhe aleatëve në Gjirin Persik.

Departamenti i Shtetit organizoi evakuime emergjente për mbi 1,500 amerikanë.

Trump hodhi poshtë pretendimet se ishte shtyrë nga Netanyahu, duke deklaruar se vendimi ishte i tij dhe se, sipas bindjes së tij, Irani mund të kishte sulmuar i pari.

Telefonata e 23 shkurtit tashmë konsiderohet pika e kthesës që e zhvendosi krizën nga presioni diplomatik në përplasje të drejtpërdrejtë ushtarake, me pasoja të thella për ekuilibrin e forcave në Lindjen e Mesme.