Rusia zbardh “fundin e lojës” në Ukrainë
Teksa SHBA-të kanë rifilluar përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, Moska po dërgon një sinjal të qartë: pozicioni i saj mbetet i pandryshuar.
Gjatë tri ditëve radhazi, nga 9 deri më 11 shkurt, ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov hodhi poshtë publikisht idenë se negociatat po shënojnë përparim real, duke theksuar se çdo diskutim serioz duhet të bazohet në pranimin nga Ukraina të kërkesave territoriale dhe politike të Rusisë.
Deklaratat e tij erdhën pak ditë para raundit të ri të bisedimeve të paralajmëruar nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky për 17–18 shkurt.
“Marrëveshjet e Anchorage” dhe përplasja për planin 20-pikësh
Lavrov iu referua asaj që e quajti “marrëveshje të Anchorage”, që sipas tij ishte arritur mes presidentit rus Vladimir Putin dhe presidentit amerikan Donald Trump gjatë një samiti në Alaskë në gusht 2025.
Sipas tij, ato parashikonin dorëzim territori nga Ukraina pa luftë.
Shtëpia e Bardhë nuk ka konfirmuar ekzistencën e këtyre marrëveshjeve.
Më 11 shkurt, Lavrov hodhi poshtë edhe një kornizë paqeje me 20 pika, të hartuar nga SHBA-të dhe Ukraina në dhjetor, duke pretenduar se dokumenti devijon nga ajo që Moska e konsideron si “iniciativë reale amerikane”.
Qëndrimi zyrtar i Kremlinit
Ndërkohë, ish-presidenti rus Dmitry Medvedev ritheksoi se objektivat e luftës, të shpallura nga Putini në vitin 2024, mbeten të pandryshuara.
Sipas atyre kushteve, Rusia do të pranonte një armëpushim vetëm nëse Ukraina tërhiqet nga rajonet Donetsk, Luhansk, Kherson dhe Zaporizhzhia – territore që Moska i pretendon, por nuk i kontrollon plotësisht – si dhe të njohë Krimenë si territor rus.
Analistë të ndryshëm kanë sugjeruar se Kremlini mund të ketë ngushtuar ambiciet e tij territoriale, por Putini nuk i ka tërhequr zyrtarisht kushtet e shpallura në qershor 2024.
Optimizëm amerikan, skepticizëm ukrainas
Ndërsa Trump ka deklaruar se palët janë “më pranë se kurrë” një marrëveshjeje, zyrtarë amerikanë kanë pranuar se retorika publike e Moskës shpesh është më e ashpër se qëndrimet në tryezën e negociatave.
Nga ana tjetër, kryetari i Komisionit për Politikën e Jashtme në parlamentin ukrainas, Oleksandr Merezhko, e ka cilësuar retorikën ruse si përpjekje për të krijuar përshtypjen e angazhimit pa ndryshuar thelbin e qëndrimit.
Sipas tij, qëllimi real i Kremlinit mbetet kapitullimi i Ukrainës.
Raundi i ri në SHBA
Zelensky konfirmoi se Ukraina ka pranuar ftesën amerikane për një raund të ri bisedimesh në Majami, ku çështjet territoriale pritet të jenë në qendër të diskutimeve. Edhe Moska ka konfirmuar pjesëmarrjen.
Megjithatë, ekspertë si Donald Jensen nga Instituti Amerikan i Paqes vlerësojnë se gjasat për një marrëveshje përfundimtare mbeten të ulëta, për sa kohë Rusia nuk jep sinjale të qarta kompromisi mbi objektivin e saj strategjik ndaj Ukrainës.
Në këtë klimë, negociatat vijojnë mes optimizmit të kujdesshëm amerikan dhe mosbesimit të thellë ukrainas, ndërsa Moska rikonfirmon publikisht se “substanca mbetet e njëjtë”.