Rregulla të reja të BE-së për të ndaluar shkatërrimin e rrobave dhe këpucëve të pashitura

Komisioni Evropian miratoi masa të reja sipas Rregullores së Ekodizajnit për Produkte të Qëndrueshme (ESPR) për të parandaluar shkatërrimin e veshjeve, aksesorëve dhe këpucëve të pashitura.

Rregullat do të ndihmojnë në uljen e mbeturinave, zvogëlimin e dëmeve mjedisore dhe krijimin e një fushe loje të barabartë për kompanitë që përqafojnë modele biznesi të qëndrueshme, duke u lejuar atyre të korrin përfitimet e një ekonomie më rrethore.

Çdo vit në Evropë, rreth 4-9% e tekstileve të pashitura shkatërrohen para se të vishen ndonjëherë. Këto mbeturina gjenerojnë rreth 5.6 milion ton emetime CO2 – pothuajse të barabarta me emetimet totale neto të Suedisë në vitin 2021.

Për të ndihmuar në uljen e kësaj praktike shpërdoruese, ESPR kërkon që kompanitë të zbulojnë informacion mbi produktet e pashitura të konsumit që i hedhin si mbeturina. Ai gjithashtu prezanton një ndalim për shkatërrimin e veshjeve, aksesorëve të veshjeve dhe këpucëve të pashitura.

Aktet e Deleguara dhe Zbatuese të miratuara sot do të mbështesin bizneset në përmbushjen e këtyre kërkesave duke:

Qartësuar përjashtimet: Akti i Deleguar përshkruan rrethana specifike dhe të justifikuara në të cilat do të lejohet shkatërrimi, për shembull, për shkak të arsyeve të sigurisë ose dëmtimit të produktit. Autoritetet kombëtare do të mbikëqyrin përputhshmërinë.

Lehtësimi i zbulimit: Akti Zbatues prezanton një format të standardizuar për bizneset për të zbuluar vëllimet e mallrave të pashitura të konsumit që hedhin. Kjo zbatohet nga shkurti 2027, duke u dhënë bizneseve kohë të mjaftueshme për t’u përshtatur.

Në vend që të hedhin stokun, kompanitë inkurajohen të menaxhojnë stokun e tyre në mënyrë më efektive, të trajtojnë kthimet dhe të eksplorojnë alternativa të tilla si rishitja, riprodhimi, dhurimet ose ripërdorimi.

Ndalimi i shkatërrimit të veshjeve, aksesorëve të veshjeve dhe këpucëve të pashitura dhe përjashtimet do të zbatohen për kompanitë e mëdha nga 19 korriku 2026.

Kompanitë e mesme pritet të ndjekin të njëjtën gjë në vitin 2030. Rregullat për zbulimin sipas ESPR tashmë zbatohen për kompanitë e mëdha dhe do të zbatohen edhe për kompanitë e mesme në vitin 2030.

“Sektori i tekstilit po udhëheq rrugën në tranzicionin drejt qëndrueshmërisë, por ka ende sfida. Shifrat mbi mbeturinat tregojnë nevojën për të vepruar. Me këto masa të reja, sektori i tekstilit do të fuqizohet për të lëvizur drejt praktikave të qëndrueshme dhe rrethore, dhe ne mund të rrisim konkurrueshmërinë tonë dhe të zvogëlojmë varësitë tona”.

Shkatërrimi i mallrave të pashitura është një praktikë e shpërdorueshme. Vetëm në Francë, rreth 630 milionë euro produkte të pashitura shkatërrohen çdo vit. Blerjet online gjithashtu e nxisin problemin: në Gjermani, gati 20 milionë artikuj të kthyer hidhen çdo vit.

Tekstilet janë një pjesë e madhe e problemit dhe një fokus kyç për veprim. Për të ulur mbeturinat dhe për të zvogëluar gjurmën mjedisore të sektorit, Komisioni Evropian po promovon një prodhim më të qëndrueshëm, duke i ndihmuar kompanitë evropiane të qëndrojnë konkurruese.

ESPR është thelbësor për këtë përpjekje. Ai do t’i bëjë produktet në tregun e BE-së më të qëndrueshme, të ripërdorshme dhe të riciklueshme, duke rritur njëkohësisht efikasitetin dhe qarkullueshmërinë.