Hakerët iranianë dhe “goditja e heshtur” ndaj Shqipërisë
Një raport i fundit i publikuar nga kompania izraelite e sigurisë kibernetike Check Point hedh dritë mbi mënyrën se si operon një nga grupet më aktive të lidhura me Iranin, i njohur si “Handala Hack”.
Analiza është veçanërisht relevante për Shqipërinë, pasi i njëjti aktor – përmes identitetit “Homeland Justice” – ka qenë përgjegjës për një sërë sulmesh ndaj institucioneve shtetërore dhe sektorëve kritikë në vend në vitet e fundit.
Ajo që bie në sy nuk është kompleksiteti ekstrem i teknikave, por mënyra metodike dhe e durueshme me të cilën këto grupe depërtojnë në sisteme dhe qëndrojnë të padukshëm për muaj të tërë, përpara se të godasin.
Sipas raportit, gjithçka nis zakonisht me diçka të thjeshtë: një llogari e komprometuar.
Hakerët përdorin kredenciale të vjedhura, shpesh përmes qasjes në VPN, për të hyrë në rrjetet e organizatave. Nuk ka nevojë për sulme spektakolare në këtë fazë – mjafton një derë e hapur.
Pasi hyjnë, ata lëvizin brenda sistemit me mjete të zakonshme, si Remote Desktop, duke kaluar nga një kompjuter në tjetrin sikur të ishin përdorues të brendshëm.
Gradualisht, mbledhin informacion, testojnë qasjen dhe përpiqen të fitojnë kontroll të plotë mbi rrjetin, deri në nivelin e administratorit.
Në disa raste, sipas analizës, ky proces mund të zgjasë me muaj, pa u vënë re. Sulmuesit ndërtojnë praninë e tyre në heshtje, duke pritur momentin e duhur për të kaluar në fazën finale.
Dhe pikërisht aty vjen goditja.
Në vend të një sulmi të vetëm, grupi përdor disa metoda shkatërrimi njëkohësisht.
Fshihen të dhëna, enkriptohen disqe, dhe aktivizohen programe të posaçme për të dëmtuar sistemet në mënyrë të pakthyeshme.
Në disa raste, operacioni është edhe më i thjeshtë: hyrje në sistem dhe fshirje manuale e gjithçkaje.
Kjo qasje – e kombinuar, e drejtpërdrejtë dhe pa shumë “zhurmë” – e bën sulmin shumë më të vështirë për t’u ndalur në kohë.
Raporti sugjeron se këto operacione janë pjesë e një strategjie më të gjerë të aktorëve shtetërorë iranianë, të cilët përdorin sulmet kibernetike si instrument presioni dhe ndikimi.
Shqipëria, për shkak të pozicionimit të saj politik dhe angazhimeve ndërkombëtare, mbetet një objektiv i ndjeshëm në këtë kontekst.
Ndërsa Shqipëria avancon në digjitalizim, këto lloj operacionesh tregojnë se sfida nuk qëndron vetëm te mbrojtja nga sulmet e drejtpërdrejta, por edhe te zbulimi i ndërhyrjeve që zhvillohen në heshtje.
Rasti i “Handala Hack” e bën të qartë se sulmet më të rrezikshme janë shpesh ato që nuk duken – deri në momentin kur pasojat janë tashmë të pakthyeshme.