Gjykata u jep prokurorëve të SPAK “detyra shtëpie” në çështjen ndaj Ilir Beqajt

Nga Edmond Hoxhaj

Trupi gjykues i Gjykatës së Posaçme u caktoi të martën si detyrë prokurorëve Edvin Kondili dhe Ened Nakuçi që të përgatisin me shkrim argumentet lidhur me akuzat e vjedhjes përmes shpërdorimit të detyrës dhe grupit të strukturuar kriminal ndaj ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj në çështjen e njohur si afera e strerilizimit.

Dy prokurorët e SPAK e morën të pandehur Beqajn vetëm për “shpërdorim detyre”, por akuza u ndryshua nga gjyqtarja e seancës paraprake, e cila çmoi se provat e administruara tregonin një përgjegjësi më të rëndë. Megjithëse Kondili dhe Nakuçi i qëndruan versionit të tyre, kërkuan që të vijohej gjykimi në themel me akuzat e sugjeruara nga gjykata.

Pas muajve të shpenzuar me dëgjimin e regjistrimeve, gjykata ftoi përfaqësuesin ligjor të Beqajt të martën, avokatin Ermal Yzeiraj për të paraqitur kërkesat paraprake. Yzeiraj vërejti se, megjithëse gjatë seancës paraprake, prokurorëve u ishte kërkuar të saktësonin dhe korrigjonin akuzat ndaj Beqajt, diçka e tillë nuk kishte ndodhur ende. Ai shpjegoi se prokurorët janë shprehur që të vijojë gjykimi sipas vendimit ose procesverbalit të të seancës paraprake, kur gjykata i ftoi të korrigjonin akuzat.

Po ashtu, Yzeiraj konstatoi se, megjithëse prokurorët kanë kërkuar vijimin e gjykimit sipas akuzave të përcaktuara në vendimin e seancës paraprake, ata nuk kanë qartësuar rrethanat se kur ka ndodhur bashkëpunimi dhe se si Beqaj është anëtar i grupit të strukturar kriminal.

Edhe Beqaj deklaroi se nuk ishte njohur me akuzat e reja dhe konstatoi se legjislacioni në fuqi i garanton që akuza t’i njoftohet në mënyrë të kuptueshme.

Prokurori Edvin Kondili konstatoi se iu pandehuri ka marrë vendimin për kalimin e çështjes për gjykim ku janë dhe akuzat përfundimtare. Kondili sqaroi se, bazuar në rezultatet e hetimeve dhe bindjen e brendshme, gjatë seancës paraprake kanë mbajtur qëndrim se akuza ndaj Beqajt duhej të ishte “shpërdorim detyre”. Sipas tij, pranuan që të vijonin me akuzat e gjykatës, pasi nëse do të kundërshtohej prej tyre, sërish do të vinin me të njëjtën akuzë dhe kështu do të vijonte.

Kondili tha se, nisur dhe prej faktit se prevalon vendimi i gjykatës, kanë rënë dakord të bëheshin ndryshimet e akuzës dhe të vijohej me gjykimin e çështjes në themel. Sipas tij, nuk ka qenë qëllimi i prokurorisë për kalimin e procesit në ngërç.

Në përfundim, Kondili deklaroi se janë pajtuar me gjykatën që akuzat të jenë “vjedhje duke shpërdoruar detyrën”, në formën e bashkëpunimit të posaçëm dhe “grup të strukturar kriminal”.

Avokatët e Beqajt u shprehen se gjatë kësaj séance mësuan se akuza ndaj të mbrojturit prej tyre është ngritur nga gjykata dhe jo prej organit kompetent, SPAK-ut. “Është antikushtetuese pasi akuzën e ngre prokurori. Sot jemi me një akuzë të gjyqtares paraprake, që ka marrë kompetencat e prokurorit. Sot nuk kemi korrigjim, por kemi një akuzë të re. Por, ne nuk duimë elementët se përse jemi para bashkëpunimit të posaçëm dhe grupit të strukturuar kriminal, që të mundemi të bëjmë një mbrojtje efektive”, deklaroi një prej avokatëve.

Pasi u njoh me këto pretendime, trupi gjykues i kryesuar nga gjyqtarja Rudina Palloj dhe anëtarë Irena Gjoka e Erjon Çela, u tërhoq për të marrë vendim. Pasi u kthyen, gjyqtarja Palloj vërejti se qartësimi i akuzës është një element I rëndësishëm për garantimin e një procesi të rregullt ligjor. Trupi gjykues i la detyrë prokurorëve që të përgatisin me shkrim argumentet ku mbështesin akuzat e reja, “vjedhje duke shpërdoruar detyrën”, në formën e bashkëpunimit të posaçëm dhe “grup të strukturar kriminal”.

Seanca e radhës u shty për më datë 7 prill, në orën 13:00.

Ilir Beqaj u zgjodh ministër i Shëndetësisë në kabinetin e parë të kryeministrit Edi Rama dhe gjatë drejtimit të tij në vitet 2013-2017, u firmosën tre kontrata koncesionare prej dhjetra milionë eurosh për shërbime të sistemit shëndetësor.

Prej vitit 2021, Beqaj drejtonte Agjencinë Shtetërore të Programit Strategjik dhe Koordinimit të Ndihmës, SASPAC, post nga u dorëhoq në nëntor të vitit 2023. Në tetor të atij viti ai u bë gjithashtu pjesë e grupit negociator për integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Veç për aferën e sterilizimit, Beqaj është dërguar për gjykim në fillim të muajit prill së bashku me 10 të pandehurit të tjerë për aferën korruptive me fondet e ndihmës nga Bashkimi Evropian nëpërmjet procedurave të pavërteta të prokurimit dhe pastrimit të parave përmes faturave fiktive, në kuhën kur ai drejtonte SASPAC.