Studimi ngre alarmin: Kanceri po rritet më shpejt te të rinjtë
Rastet e disa llojeve të kancerit po rriten më shpejt te personat nën 50 vjeç, sipas një analize ndërkombëtare që ka shqyrtuar të dhënat nga Anglia, Shtetet e Bashkuara dhe Holanda.
World Cancer Research Fund identifikoi “rritje të ndjeshme” të kancerit me shfaqje të hershme për shtatë lloje tumoresh në Angli, pesë në Shtetet e Bashkuara dhe katër në Holandë.
Në Angli, ndër 12 llojet e tumoreve të analizuara, incidenca e kancerit të prostatës te burrat nën 50 vjeç u rrit nga 1 rast për 100 mijë banorë në vitin 2001 në 3.6 raste në vitin 2023.
Kanceri i zorrës së trashë te personat nën 50 vjeç u rrit nga 3.9 në 8.4 raste për 100 mijë banorë gjatë së njëjtës periudhë. Edhe normat e kancerit të mitrës dhe veshkave u dyfishuan, ndërsa rritje u regjistruan edhe për kancerin e gjirit, pankreasit dhe mëlçisë.
Një prirje e ngjashme u identifikua në Shtetet e Bashkuara. Te personat nën 50 vjeç, incidenca e kancerit të veshkave u rrit nga 2.5 raste për 100 mijë banorë në vitin 2000 në 5.3 në vitin 2023. Kanceri i zorrës së trashë, mitrës dhe pankreasit u rritën me më shumë se 50%, ndërsa ai i gjirit me rreth 20%.
Në Holandë u konstatuan rritje të ndjeshme të kancerit të zorrës së trashë, veshkave, mëlçisë dhe qafës së mitrës.
Në të kundërt, kanceri i mushkërive te personat nën 50 vjeç ra në të tre vendet, një zhvillim që studiuesit e lidhin me rënien e vazhdueshme të pirjes së duhanit.
Kanceri vazhdon të jetë shumë më i zakonshëm te moshat më të mëdha, me moshën mediane të diagnostikimit mbi 60 vjeç. Megjithatë, studiuesit e konsiderojnë shqetësuese shpejtësinë e rritjes së rasteve te të rinjtë.
World Cancer Research Fund thotë se obeziteti, dieta e dobët, mungesa e aktivitetit fizik, alkooli, duhani dhe ekspozimi ndaj faktorëve mjedisorë mund të kontribuojnë në këtë prirje.
Rreth 40% e rasteve të kancerit lidhen me faktorë rreziku që mund të modifikohen, sipas organizatës.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se rritja nuk mund t’u atribuohet vetëm stilit të jetesës.
Ndërgjegjësimi më i madh për simptomat dhe diagnostikimi më i hershëm mund të shpjegojnë një pjesë të rasteve shtesë, por jo të gjithë prirjen.
“Nuk e kuptojmë plotësisht pse po shfaqen më shumë raste kanceri te personat nën 50 vjeç”, tha Vanessa Gordon-Dseagu nga World Cancer Research Fund, duke theksuar nevojën për kërkime të mëtejshme mbi kanceret me shfaqje të hershme.