Kriza e borxhit në Francë, rrite frika për një krizë të re në eurozonë

Franca po përballet me një krizë të rëndë borxhi dhe me rritje të tensioneve sociale, ndërsa vendi i afrohet zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm. Situata ka shtuar shqetësimet për një përhapje të krizës në vende të tjera të Evropës dhe ka rikthyer krahasimet me krizën e borxhit sovran që tronditi Bashkimin Evropian gjatë viteve 2010.

Investitorët po kërkojnë interesa gjithnjë e më të larta për të mbajtur borxhin francez, ndërsa diferenca mes interesave të obligacioneve franceze dhe atyre gjermane, të konsideruara më të sigurta, është zgjeruar ndjeshëm. Sipas analizave të cituara nga Axios, diferenca ka arritur nivelin më të lartë që nga kriza e borxhit.

Një nga shqetësimet kryesore është rritja e rrezikut të mospagimit të borxhit francez, ndërsa sinjale të ngjashme presioni financiar po shfaqen edhe në vende të tjera evropiane me nivele të larta borxhi.

Deficiti, plakja e popullsisë dhe polarizimi politik

Franca përballet me një deficit në rritje, kosto më të larta të lidhura me plakjen e popullsisë dhe polarizim të fortë politik. Këto probleme ishin të pranishme edhe përpara luftës në Iran, por konflikti ka shtuar presionet ekonomike përmes rritjes së kostove të energjisë dhe ngadalësimit të rritjes ekonomike.

Ndërkohë, protestat e nxënësve në Francë javën e kaluar u përshkallëzuan në disa raste në përplasje të dhunshme, duke shtuar tensionet sociale.

Ekspertët paralajmërojnë se rreziku i përhapjes së krizës po rritet. Sipas Evercore, veçanërisht shqetësuese janë sinjalet e transmetimit të presioneve financiare drejt vendeve të tjera, përfshirë Italinë.

Zgjedhjet presidenciale shtojnë pasigurinë

Qeveria franceze po përpiqet të shkurtojë shpenzimet publike për të qetësuar investitorët, por sipas analizës së Axios, vendi ndodhet praktikisht në një situatë pritjeje deri në zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm.

Pasiguria politike është kthyer në një faktor kyç për tregjet financiare. Investitorët po vlerësojnë nëse Franca do të jetë në gjendje të kontrollojë shpenzimet dhe të stabilizojë financat publike.

Në këtë klimë, kandidatë nga skaje të ndryshme të spektrit politik kanë propozuar masa të ndryshme. Marine Le Pen ka sugjeruar përfshirjen në Kushtetutë të një “rregulli të artë” për kufizimin e deficitit, së bashku me ulje taksash.

Nga krahu i majtë, Jean-Luc Mélenchon ka propozuar anulimin e rreth 18% të borxhit francez, që aktualisht mbahet nga banka qendrore franceze. Ideja ka shkaktuar reagime të forta.

Ekspertë të borxhit sovran paralajmërojnë se përkeqësimi i kushteve financiare mund t’i shtyjë politikëbërësit drejt propozimeve gjithnjë e më radikale.

A rrezikon Evropa një krizë të re?

Situata aktuale sjell në vëmendje krizën evropiane të borxhit të viteve 2010, por kushtet sot janë të ndryshme. Gjatë asaj periudhe, investitorët kërkuan siguri në Shtetet e Bashkuara dhe blenë masivisht bonot amerikane të thesarit.

Këtë herë, roli i SHBA-ve si strehë e sigurt financiare është më pak i qartë. Sipas artikullit, rendimenti i bonove 10-vjeçare amerikane është aktualisht më i lartë se ai i borxhit francez.

Megjithatë, ekspertët vlerësojnë se kriza është ende në fazat e hershme dhe se Banka Qendrore Evropiane mund të ndërhyjë për të kufizuar përhapjen e problemeve financiare.

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është se vendet e zhvilluara po përballen me një realitet të ri pas një periudhe të gjatë të normave jashtëzakonisht të ulëta të interesit dhe huamarrjes së lirë. Kjo e bën menaxhimin e borxhit publik një sfidë më të madhe për Francën dhe ekonomitë e tjera evropiane.