“Gerbera”, droni rus që po shfaqet në kufijtë e Evropës
Droni rus Gerbera, i shfaqur për herë të parë në frontin ukrainas gjatë vitit 2024, është përdorur kryesisht për misione zbulimi dhe si mjet mashtrimi për të ngopur sistemet e mbrojtjes ajrore.
Sipas ekspertëve ukrainas, ai është një platformë me kosto të ulët, e zhvilluar duke marrë si pikë reference dronët iranianë Shahed dhe e përshtatur nga industria ruse.
Gerbera besohet se prodhohet në kompleksin industrial të Alabugës, me specifika të përcaktuara nga teknikët rusë. Kostoja e një njësie vlerësohet rreth 10 mijë dollarë, duke e bërë të përshtatshëm për përdorim në numër të madh.
Droni ndërtohet me materiale relativisht të thjeshta dhe mund të pajiset me motorë me origjinë kineze. Sipas të dhënave të publikuara, ai mund të arrijë rreth 160 km/orë, ka një hapje krahësh prej afërsisht 2,5 metrash dhe një rreze veprimi të vlerësuar nga 300 deri në 600 kilometra.
Në varësi të konfigurimit, mund të mbajë edhe një ngarkesë të vogël shpërthyese, ndërsa pajisjet optike dhe elektronike i mundësojnë kryerjen e misioneve të vëzhgimit.
Por përdorimi i Gerberës ka marrë një dimension tjetër pas shfaqjes së tij pranë kufijve të vendeve evropiane.
Sipas raportimeve të cituara, më 10 korrik 2025 një dron i këtij lloji u rrëzua pranë kufirit mes Bjellorusisë dhe Lituanisë. Në javët pasuese u raportuan edhe incidente të tjera në territorin lituanez.
Në shtator 2025, avionët luftarakë polakë u ngritën për të interceptuar mjete pa pilot, mes tyre edhe Gerbera. Ndërkohë, një tjetër ekzemplar u gjet në ujërat e Baltikut, ndërsa avionët italianë të dislokuar në Lituani raportuan shkatërrimin e një droni gjatë natës së 14-15 shtatorit, pasi kishte hyrë në hapësirën ajrore.
Në disa raste, incidentet mund të lidhen me mjete që kanë humbur kursin. Megjithatë, autoritetet dhe shërbimet e inteligjencës evropiane kanë shqyrtuar edhe mundësinë që disa fluturime të jenë përdorur për zbulimin e kapaciteteve të mbrojtjes ajrore, provokimin e reagimeve ose krijimin e alarmit.
Pikërisht kostoja e ulët, përmasat relativisht të vogla dhe mundësia e transportimit e fshehjes së tij e bëjnë Gerberën një sistem të përshtatshëm për përdorime të ndryshme.
Në këtë kontekst, debati rreth tij lidhet jo vetëm me luftën në Ukrainë, por edhe me shqetësimet e vendeve evropiane për përdorimin e dronëve në operacione të mundshme të luftës hibride.