Carlos “Çakalli”, si ra në pranga njeriu më i kërkuar i Evropës
Më 14 gusht 1994, një nga epokat më të errëta të terrorizmit ndërkombëtar shënoi fundin e saj. Ilich Ramirez Sanchez, marksisti nga Venezuela i njohur gjerësisht në mbarë botën me pseudonimin “Carlos Çakalli”, u arrestua në kryeqytetin e Sudanit, Khartoum, duke mbyllur kështu një nga arratitë më të gjata në historinë e inteligjencës moderne.
Operacioni për kapjen e tij u ekzekutua me sukses nga agjentët e shërbimeve sekrete franceze (DST), pas një bashkëpunimi dhe negocimi të fshehtë me autoritetet sudaneze. Sanchez ishte truri pas një sërë sulmesh, pengmarrjesh dhe atentatesh që tronditën Evropën dhe Lindjen e Mesme gjatë viteve ’70 dhe ’80, përfshirë pengmarrjen e ministrave të OPEC-ut në Vjenë në vitin 1975.
Lidhjet e errëta me shërbimet sekrete të Bllokut Lindor
Aftësia e “Çakallit” për t’i shpëtuar drejtësisë për më shumë se dy dekada nuk ishte vetëm rezultat i aftësive të tij klandestine, por kryesisht i mbështetjes logjistike të ofruar nga aparatet shtetërore të Bllokut Lindor gjatë Luftës së Ftohtë.
Hapja e arkivave pas rënies së Murit të Berlinit zbuloi se Sanchez kishte gjetur vazhdimisht strehim të sigurt pas Perdes së Hekurt. Shërbime sekrete si Stasi i Gjermanisë Lindore, Securitate e Rumanisë dhe agjenci të lidhura me KGB-në i kishin ofruar atij pasaporta false, armë, fonde dhe baza të sigurta operacionale në qytete si Berlini Lindor, Praga dhe Budapesti.
“Aparatet e sigurisë së Evropës Lindore e përdorën Carlosin si një mjet për të destabilizuar Perëndimin, duke mbyllur njërin sy ndaj aktiviteteve të tij në këmbim të shënjestrimit të interesave kapitaliste,” citojnë raportet e deklasifikuara të inteligjencës perëndimore, të cilat detajojnë se si rrjeti i tij funksiononte nën mbrojtjen e shteteve satelite sovjetike.
Kur regjimet komuniste ranë në fillim të viteve ’90, Carlos humbi rrjetin e tij të mbështetjes, duke e detyruar të kërkonte strehim në Lindjen e Mesme dhe përfundimisht në Sudan, ku dhe ra në rrjetën e agjentëve francezë gjatë kohës që po kurohej në një klinikë.
Miti kinematografik dhe nofka “Çakalli”
Jeta e tij e mbushur me intriga, spiunazh dhe dhunë të pamëshirshme ka ushqyer prej kohësh kulturën popullore dhe kinemanë botërore. Vetë pseudonimi “Çakalli” i ishte ngjitur nga mediat, pasi gjatë kontrollit të një prej dhomave të tij të hotelit në Londër, policia thuhet se gjeti një kopje të romanit të famshëm të Frederick Forsyth, The Day of the Jackal (Dita e Çakallit).
Bëmat e tij e kthyen atë në një arketip të terroristit ndërkombëtar në letërsi dhe film, duke përfshirë referenca në seritë e famshme të spiunazhit si Jason Bourne. Vepra më e plotë biografike për ekranin mbetet miniseriali i vlerësuar me çmime dhe filmi i vitit 2010, “Carlos”, me regji nga Olivier Assayas dhe me aktorin Édgar Ramírez në rolin kryesor.
“Kinemaja e ka portretizuar shpesh atë mes mitit të një revolucionari romantik dhe realitetit të një mercenari të ftohtë, duke dëshmuar sesi figurat e Luftës së Ftohtë vazhdojnë të magjepsin imagjinatën e publikut,” u shprehën kritikët e filmit gjatë premierës së serialit në Festivalin e Kanës.
Që nga dorëzimi i tij te autoritetet franceze me një avion të posaçëm në vitin 1994, Ilich Ramirez Sanchez u përball me sistemin e drejtësisë për rolin e tij në sulme të shumëfishta. Ai u shpall fajtor dhe aktualisht vuan dënime të shumëfishta me burgim të përjetshëm në Francë, duke mbetur një relikte e gjallë e një epoke të dhunshme gjeopolitike.