Historia e spiunët më të famshëm izraelit të Mossad
Eli Cohen konsiderohet si një nga spiunët më gjenialë që ka pasur ndonjëherë agjencia e famshme e zbulimit izraelit, Mossad. Përmes një mbulimi të përsosur, ai arriti të depërtonte në rangjet më të larta të ushtrisë dhe politikës siriane gjatë viteve 1961–1965, duke u bërë madje këshilltar kryesor i Ministrit të Mbrojtjes dhe një nga figurat më me ndikim në vend.
Një prej rasteve më të spikatura të tij është truku gjenial i pemëve në Lartësitë Golan. Lartësitë Golan ishin të mbushura me fortifikime sekrete ushtarake siriane, bunkerë betoni, pozicione artilerie dhe hendeqe të groposura thellë në tokë e të mbuluara me gurë e dherë natyralë. Nga ajri apo nga pozicionet izraelite përtej kufirit, këto mbrojtje ishin plotësisht të padukshme dhe të pamundura për t’u shënjestruar.
Për të zgjidhur këtë problem, Cohen përdori një strategji brilante:
* Ideja e “kujdesit” për ushtarët: Gjatë një vizite në zonat ushtarake, ai u shtir si shumë i shqetësuar për trupat siriane, duke u shprehur se ushtarët po vuanin nga dielli i pashpirt në ato bunkerë të nxehtë.
* Mbjellja e pemëve: Ai iu sugjeroi komandantëve sirianë të mbillnin pemë eukalipti pranë çdo bunkeri e foleje mitralozi për t’u bërë hije ushtarëve. Ushtria siriane e pranoi idenë me entuziazëm dhe e zbatoi menjëherë.
* Shenjuesit e përsosur të objektivave: Pemët e gjatë eukalipt nuk rriteshin natyrshëm në atë terren të thatë, kështu që çdo pemë e mbjellë u shndërrua në një shenjues gjigant vizual. Ato i treguan saktësisht ushtrisë izraelite se ku ndodhej çdo bunker i fshehur.
Gjatë Luftës 6-Ditore në vitin 1967, pilotët dhe artileria izraelite nuk patën nevojë të kërkonin fortifikimet e padukshme: ata thjesht goditën bazën e çdo peme eukalipti, duke asgjësuar mbrojtjen siriane brenda vetëm dy ditëve.
Jeta, zbulimi dhe ekzekutimi i tij
Nën identitetin e rremë si tregtari i pasur “Kamel Amin Thaabet”, Cohen organizonte festa luksoze në apartamentin e tij në Damask për elitën ushtarake, ku merrte informacione tepër sekrete për planet e luftës.
* Si u zbulua: Në janar të vitit 1965, kundërzbulimi sirian, duke përdorur pajisje të reja sovjetike për kapjen e sinjaleve radio, e lokalizoi Cohen-in midis transmetimit të një mesazhi sekret drejt Izraelit.
* Ekzekutimi: Pasi u arrestua dhe u torturua, ai u dënua me vdekje nga një gjykatë ushtarake. Pavarësisht apeleve nga krerët e shteteve perëndimore dhe Papës, Eli Cohen u var publikisht në një shesh të Damaskut më 18 maj 1965.
Sot, ai mbetet legjenda më e madhe e inteligjencës izraelite, dhe historia e tij e jashtëzakonshme ka frymëzuar libra e seriale të famshme botërore.