Vizita provokuese e Putin, që tërboi Japoninë
Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi ka dënuar ashpër vizitën e presidentit rus Vladimir Putin në ishullin Iturup, një prej katër ishujve të diskutueshëm të arkipelagut Kuril, të cilët pretendohen si nga Rusia, ashtu edhe nga Japonia.
Takaichi e cilësoi vizitën e Putinit si “absolutisht të papranueshme”, duke deklaruar se ajo ka përkeqësuar më tej marrëdhëniet dhe perceptimin e opinionit japonez ndaj Rusisë.
“Vizita e presidentit Putin ka përkeqësuar ndjenjat e popullit japonez ndaj Rusisë. Ky është një territor unik i Japonisë, si historikisht, ashtu edhe sipas së drejtës ndërkombëtare”.
Sipas mediave shtetërore ruse, Putin vizitoi Iturupin të enjten, ku u takua me banorë vendas dhe provoi produkte lokale, përfshirë havjarin.
Japonia proteston zyrtarisht
Kryeministrja japoneze tha se vizita e presidentit rus është në kundërshtim me qëndrimin e vazhdueshëm të Tokios për ato që Japonia i quan “Territoret Veriore”.
“Kjo vizitë lëndon ndjenjat e popullit japonez dhe është e papajtueshme me qëndrimin e vazhdueshëm të Japonisë për Territoret Veriore. Shpresoj që pala ruse ta marrë shumë seriozisht rëndësinë e kësaj çështjeje”.
Edhe ministri i Jashtëm japonez, Toshimitsu Motegi, reagoi ndaj vizitës, duke deklaruar se ishujt janë territor japonez “si historikisht, ashtu edhe sipas së drejtës ndërkombëtare”.
“Qeveria e Japonisë proteston fuqishëm kundër kësaj vizite”.
Një mosmarrëveshje që zgjat prej dekadash
Mosmarrëveshja për ishujt Kuril është një prej çështjeve kryesore që ka penguar normalizimin e plotë të marrëdhënieve mes Japonisë dhe Rusisë.
Katër ishujt më jugorë të zinxhirit – Iturup, Kunashir, Shikotan dhe grupi Habomai – pretendohen nga Japonia, ndërsa aktualisht administrohen nga Rusia.
Në fund të Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovjetik mori kontrollin e arkipelagut dhe rreth 17 mijë banorë japonezë u dëbuan nga ishujt.
Mosmarrëveshja territoriale ka bërë që dy vendet të mos arrijnë të nënshkruajnë një traktat formal paqeje që i jep fund juridik gjendjes së luftës së Luftës së Dytë Botërore.
Ishujt kanë rëndësi strategjike për Rusinë
Përtej aspektit territorial dhe historik, ishujt Kuril kanë rëndësi të konsiderueshme ushtarake dhe strategjike për Moskën.
Rusia ka forcuar praninë e saj ushtarake në këtë zonë gjatë dekadës së fundit. Iturupi shërben gjithashtu si një prej bazave kryesore ajrore ruse në rajon.
Japonia ka protestuar edhe më herët ndaj vizitave të zyrtarëve të lartë rusë në ishujt e diskutueshëm, përfshirë ish-kryeministrin Mikhail Mishustin dhe ish-kryeministrin Dmitry Medvedev.
Tensionet janë shtuar edhe në kontekstin e marrëdhënieve të Rusisë me Kinën. Muajin e kaluar, anije luftarake kineze dhe ruse kaluan nëpër një ngushticë të ishujve Kuril gjatë një patrullimi të përbashkët.
Rusia zhvillon rregullisht edhe stërvitje ushtarake pranë ishujve, veprime që Tokio i ka dënuar vazhdimisht. Japonia ka vendosur gjithashtu sanksione ndaj Rusisë pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.