“Më e fuqishme se një bombë bërthamore”: Arma e re strategjike e Iranit
Sipas një analize të detajuar të publikuar nga revista e njohur amerikane Newsweek (nga gazetari Tom O’Connor), Irani ka treguar se arma më efektive në arsenalin e tij ushtarak e strategjik mund të mos jetë një bombë atomike, por kontrolli i tij mbi Ngushticën e Hormuzit.
Përgjatë përplasjeve me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin, Teherani ka shfrytëzuar këtë pikë kyçe detare për të dëmtuar tregtinë globale të energjisë, duke shkaktuar valë tronditëse ekonomike që po ndihen drejtpërdrejt te konsumatorët perëndimorë.
Pse kontrolli i Hormuzit po konsiderohet më efektiv se një bombë bërthamore?
Analiza e Newsweek veçon disa nga pikat kryesore të kësaj strategjie:
* Kosto e ulët, pasoja gjigante: Joshua Tallis, drejtor në Center for Naval Analyses, deklaroi për Newsweek se me armë relativisht të lira, goditjet iraniane mbi anijet tregtare krijojnë një efekt zinxhir në të gjithë sistemin e tregtisë botërore. Ndërsa Irani arrin përfitime strategjike me kosto minimale reputacioni, SHBA-ja detyrohet të harxhojë raketa e municione mbrojtëse ekstremisht të shtrenjta.
* Zbehja e fuqisë parandaluese amerikane: Analisti i sigurisë Mostafa Najafi shpjegoi për Newsweek se kërcënimi me forcë ushtarake nga SHBA nuk mbart më të njëjtin efekt parandalues si dikur. Lufta asimetrike e Iranit ka synuar pikërisht dobësinë kryesore të Uashingtonit: pamundësinë për të përballuar luftëra të gjata konsumi me kosto të larta ekonomike e politike.
* Roli i Omanit: Me bllokimin e bisedimeve direkte me SHBA-në, Irani po diskuton me Omanin për vendosjen e një sistemi tarifash vullnetare për sigurinë e lundrimit në ngushticë.
* Kriza e dyfishtë detare: Situata përkeqësohet nga veprimet e aleatëve të Iranit (lëvizja Houthi në Detin e Kuq), të cilat kanë ulur trafikun në Kanalin e Suezit dhe kanë detyruar anijet të ndjekin rrugë shumë më të gjata e më të kushtueshme rreth Afrikës së Jugut.
Në përfundim, analiza e Newsweek nënvizon se aftësia e Iranit për të shkaktuar goditje të tilla ekonomike globale përbën një armë politike e strategjike që është shumë më e lehtë për t’u përdorur sesa vetë bomba atomike.