Misteri: Pse Shtetet e Bashkuara po shpëtojnë jenin japonez?
Për herë të parë në afro tre dekada, Shtetet e Bashkuara kanë ndërhyrë në tregjet valutore për të mbështetur jenin japonez, duke koordinuar blerjen e monedhës me qeverinë e Japonisë. Vendimi synon të ndalë rënien e jenit, i cili ka prekur nivelet më të ulëta të katër dekadave.
Ndërhyrja vjen në një kohë kur Japonia po përballet me rritje të kostos së importeve, inflacion të lartë dhe presion politik mbi kryeministren Sanae Takaichi për të rikthyer rritjen ekonomike.
Pse po dobësohet jeni?
Japonia ka shpenzuar miliarda dollarë që nga viti 2022 për të frenuar zhvlerësimin e monedhës, por pa sukses.
Sipas analizës së The Guardian, dobësimi i jenit lidhet me disa faktorë: investitorët kanë shitur masivisht monedhën, Banka e Japonisë ka mbajtur normat e interesit në nivele shumë të ulëta, ndërsa vendi po përballet me kosto më të larta të energjisë, pasi është shumë i varur nga importet e naftës dhe gazit.
Një tjetër faktor është borxhi publik, që ka kaluar 200% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, niveli më i lartë mes vendeve të G20-ës.
Pse ndërhyri administrata Trump?
Sipas raportimit, një nga arsyet kryesore është frika se përpjekjet e Japonisë për të mbështetur monedhën e saj mund ta detyrojnë Tokion të shesë më shumë bono të Thesarit amerikan.
Shitja e këtyre bonove do të rriste kostot e huamarrjes për qeverinë amerikane, duke e bërë më të shtrenjtë financimin e deficitit buxhetor.
Presidenti Donald Trump konfirmoi se administrata amerikane bleu miliarda jenë dhe deklaroi se kjo ishte “e mirë për ekonominë botërore”.
Ekspertja Rebecca Patterson, nga Council on Foreign Relations, argumenton se stabilizimi i shpejtë i jenit është edhe në interes të Shteteve të Bashkuara, pasi mund të kufizojë shitjen e bonove amerikane nga Japonia.
Presioni mbi qeverinë japoneze
Kryeministrja Sanae Takaichi është përballur me rënie të mbështetjes publike, ndërsa inflacioni dhe rritja e çmimeve të importeve kanë goditur konsumatorët.
Qeveria ka premtuar ulje të përkohshme të taksave mbi ushqimet dhe investime të mëdha për të nxitur ekonominë, por këto masa kanë shtuar shqetësimet për rritjen e mëtejshme të borxhit publik.
Analiza vëren se ndërhyrja amerikane mund të ketë edhe një dimension politik.
Administrata Trump kishte ndërhyrë edhe vitin e kaluar për të mbështetur peson argjentinase përpara zgjedhjeve, ndërsa disa analistë besojnë se presidenti amerikan e konsideron Takaichin një aleate ideologjike.
Qeveria japoneze ka miratuar gjithashtu planin më të madh të riarmatimit që nga Lufta e Dytë Botërore, duke synuar dyfishimin e shpenzimeve për mbrojtjen, një politikë që është mbështetur nga administrata Trump.