Si u maskua sabotazhi 20 miliardë dollarësh në Nord Stream si “film pornografik”
Një libër i ri investigativ nga gazetari Bojan Pancevski hedh dritë mbi një nga aktet më të debatueshme të sabotazhit në Evropën moderne: shpërthimet në gazsjellësin Nord Stream në vitin 2022, të cilat dyshohet se u kryen nga një ekip ukrainas zhytësish të maskuar me një histori mbulimi të pazakontë.
Sipas rrëfimit të botuar në “The Nord Stream Conspiracy”, operacioni sekret i koduar “Operation Diameter” u realizua nga një grup prej pesë personash, përfshirë katër burra dhe një grua, të cilët përdorën pajisje zhytjeje dhe eksplozivë për të vendosur ngarkesat në tubacionet që lidhin Rusinë me Gjermaninë në fund të Detit Baltik.
Si mbulim për misionin, grupi kishte përgatitur një histori të pazakontë: në rast ndalimi nga autoritetet gjermane apo suedeze, ata do të pretendonin se po xhironin një film pornografik me tematikë ujore. Megjithatë, sipas librit, kjo alibi u braktis më vonë gjatë zhvillimit të operacionit.
Shpërthimet e 26 shtatorit 2022 dëmtuan rëndë tre nga katër linjat e Nord Stream, duke nxjerrë jashtë funksionit një projekt energjetik me vlerë rreth 20 miliardë dollarë. Incidenti shkaktoi rrjedhje të madhe metani dhe u shndërrua në një nga episodet më të mëdha të sabotazhit infrastrukturor në Evropën moderne.
Në atë kohë, akti u interpretua gjerësisht si një operacion i mundshëm rus ose amerikan, ndërsa autorët mbetën të panjohur. Libri i Pancevskit, megjithatë, pretendon se pas operacionit qëndronte një njësi e vogël e lidhur me Ukrainën, e përbërë nga oficerë me përvojë në operacione të fshehta dhe sabotim.
Sipas rrëfimit, rekrutimi i zhytësve civilë ishte thelbësor për realizimin e misionit, për shkak të thellësisë ekstreme prej rreth 80 metrash ku ndodheshin tubacionet. Ekipi thuhet se është stërvitur në gurore të braktisura në Ukrainë përpara se të nisej drejt Gjermanisë, ku mori me qira një jaht dhe u paraqit si grup zhytësish sportivë.
Operacioni, sipas librit, u realizua me sukses, ndërsa eksplozivët u vendosën në disa pika strategjike pranë ishullit danez Bornholm. Shpërthimet ndodhën disa orë më vonë, pasi ekipi ishte larguar tashmë nga zona.
Hetimet gjermane kanë çuar deri tani në arrestimin e vetëm një personi të dyshuar, kapitenit të jahtit, i ndaluar gjatë pushimeve në Itali dhe më pas i ekstraduar në Gjermani. Autoritetet gjermane kanë lëshuar gjithashtu urdhër-arreste për persona të tjerë të dyshuar, të cilët ndodhen jashtë vendit.
Ndërkohë, autorët e librit sugjerojnë se operacioni mund të ketë pasur miratim në nivele të larta ushtarake ukrainase, ndërsa roli i udhëheqjes politike në Kiev mbetet objekt debati dhe mohimesh të vazhdueshme.
Megjithatë, deri më sot, asnjë version zyrtar nuk ka konfirmuar përgjegjësinë përfundimtare të sulmit, duke e lënë çështjen Nord Stream si një nga enigmat më të mëdha gjeopolitike të luftës në Ukrainë.