Beteja e Bakhmutit: “Mulliri i mishit” që theu makinerinë Wagner të Rusisë
Më 21 maj 2023, Rusia shpalli me triumf marrjen e Bakhmutit – një qytet që për gati 300 ditë ishte kthyer në simbolin më brutal të luftës në Ukrainë dhe në betejën më të përgjakshme të pushtimit në shkallë të gjerë.
Në pamje të parë, ishte një fitore taktike. Në realitet, shumë analistë ushtarakë e konsiderojnë si një fitore pirrike, që ekspozoi kufijtë e forcës ruse dhe shënoi fillimin e shpërbërjes së strukturës ushtarake të grupimit Wagner.
Bakhmuti – dikur një qytet modest me rreth 80 mijë banorë, i njohur për minierat e kripës dhe prodhimin e verës së gazuar – u shndërrua në një peizazh apokaliptik rrënojash, kratere dhe ndërtesash të karbonizuara. Ajo që mbeti pas nuk ishte thjesht një qytet i shkatërruar, por një fushë beteje ku logjika ushtarake u zëvendësua nga një luftë konsumimi ekstrem njerëzor.
Në këtë betejë, Rusia mbështetej kryesisht te njësitë e Wagner, të përforcuara nga forca të rregullta, artileria dhe aviacioni. Taktika e përdorur u përkufizua nga shumë burime si “tokë e djegur” dhe sulme të vazhdueshme frontale në grupe të vogla, shpesh me rekrutë nga burgjet ruse. Qyteti u kthye në një hapësirë ku avancimi matet jo me kilometra, por me metra.
Në anën tjetër, Ukraina, me më pak burime dhe municione, ndoqi një strategji mbrojtjeje në thellësi dhe konsumimi gradual të forcave kundërshtare. Çdo ndërtesë, çdo rrugë dhe çdo bodrum u shndërrua në pikë rezistence. Kjo e bëri Bakhmutin një “mulli mishi” të vërtetë, ku humbjet ruse u shumëfishuan në raport me përfitimet territoriale.
Sipas vlerësimeve të ndryshme, dhjetëra mijëra luftëtarë të Wagner u vranë gjatë ofensivës, ndërsa totalisht humbjet ruse në sektorin e Bakhmutit kaluan shifrën e 60 mijë viktimave (të vrarë dhe të plagosur). Vetë Prigozhin pranoi publikisht se një pjesë e madhe e këtyre humbjeve vinte nga të burgosur të rekrutuar me kontrata ushtarake.
Pas “fitores” së deklaruar, tensionet mes Wagner dhe Ministrisë ruse të Mbrojtjes u përshkallëzuan shpejt, duke kulmuar në rebelimin e shkurtër të qershorit 2023. Pak muaj më vonë, vdekja e Prigozhinit në një aksident ajror shënoi fundin de facto të strukturës së tij të pavarur ushtarake.
Sot, Bakhmuti mbetet më pak një fitore dhe më shumë një pikë kthese: një betejë që tregoi se kapaciteti i luftës së Rusisë mund të shterojë edhe kur ajo arrin objektivin e saj territorial.
Në rrënojat e qytetit, u konsumua jo vetëm një ushtri, por edhe miti i një force mercenare që dikur shihej si e pakontrollueshme.