Dronët e Ukrainës mbi Moskë
Për shumicën e rusëve, lufta në Ukrainë për një kohë të gjatë dukej si diçka e largët – një konflikt që zhvillohej qindra kilometra larg kufijve të përditshmërisë së tyre.
Kjo nisi të ndryshojë në maj të vitit 2023, kur dronë shpërthyen mbi vetë Kremlin-in, duke goditur për herë të parë simbolin më të fuqishëm të shtetit rus.
Që prej asokohe, fushata ukrainase me dronë me rreze të gjatë veprimi ndaj Moskës dhe rajonit përreth ka evoluar nga fluturime simbolike në sulme të koordinuara masive, të fokusuara te rafineritë e naftës, infrastruktura industriale e lidhur me ushtrinë, sistemet e mbrojtjes ajrore dhe nyjet logjistike strategjike.
Sipas analizës së medias ruse Meduza, ajo që nisi me incidente të izoluara në vitin 2023 u shndërrua gradualisht në valë sulmesh me dhjetëra, e më pas qindra dronë që depërtonin thellë në territorin rus.
Momenti psikologjik: Kremlini
Më 3 maj 2023, dy dronë shpërthyen mbi Pallatin e Senatit brenda Kremlin-it të Moskës.
Autoritetet ruse deklaruan se mjetet ajrore pa pilot u neutralizuan nga mbrojtja ajrore, por incidenti shënoi një kthesë të fortë simbolike: Moska nuk perceptohej më si e paprekshme.
Vetëm pak muaj më vonë, gjatë korrikut dhe gushtit 2023, sulmet ndaj Moskës u bënë më të shpeshta.
Dronët goditën ndërtesa jo-rezidenciale, përfshirë objekte që raportohej se kishin lidhje me operacionet kibernetike të inteligjencës ushtarake ruse (GRU).
Në fund të korrikut dhe fillim të gushtit, objektiv u bë edhe distrikti i biznesit Moscow-City, pavarësisht forcimit të sistemeve ruse të luftës elektronike dhe mbrojtjes ajrore.
Nga simbolika te infrastruktura strategjike
Në vitin 2024, fokusi i sulmeve u zhvendos drejt infrastrukturës energjetike dhe ekonomisë së luftës së Rusisë. Më 1 shtator, shpërthime dhe zjarre u raportuan pranë rafinerisë së naftës në Kapotnya – një prej impianteve kyçe që furnizon rajonin e Moskës me karburant.
Kulmi i ri erdhi më 11 mars 2025, kur autoritetet ruse e përshkruan sulmin si më të madhin ndaj Moskës që nga nisja e luftës në shkallë të plotë.
Kryebashkiaku i Moskës, Sergey Sobyanin, deklaroi se më shumë se 70 dronë u interceptuan teksa i afroheshin kryeqytetit, ndërsa Ministria ruse e Mbrojtjes raportoi mbi 90 dronë të rrëzuar vetëm në rajonin e Moskës.
Sulmi shkaktoi ndërprerje në aeroportet Zhukovsky dhe Domodedovo, si dhe dëme pranë infrastrukturës hekurudhore dhe objekteve industriale.
Presion i vazhdueshëm mbi kryeqytetin rus
Në vitin 2026, sulmet u intensifikuan më tej. Midis 14 dhe 16 marsit, autoritetet ruse raportuan rreth 250 dronë të drejtuar ndaj rajonit të Moskës brenda tre ditëve, ndërsa më 17 maj u raportua një tjetër valë masive me mbi 120 dronë të interceptuar në 24 orë.
Objektiv u bënë infrastruktura pranë rafinerisë së Kapotnyas, parku teknologjik “Elma” në Zelenograd dhe zona pranë aeroportit Sheremetyevo.
Sipas presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, sulmet me dronë me rreze të gjatë ishin përgjigje ndaj bombardimeve të vazhdueshme ruse ndaj Ukrainës.
Ai deklaroi se “sanksionet me rreze të gjatë” të Ukrainës kishin arritur sërish rajonin e Moskës, pavarësisht mbrojtjes së fortë ajrore ruse, duke sinjalizuar se operacione të tilla do të vijonin nëse lufta nuk përfundon.