Vatikani hyn në betejën për kontrollin e Inteligjencës Artificiale
Në një kohë kur përmbajtjet e gjeneruara nga Inteligjenca Artificiale po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara dhe të vështira për t’u dalluar nga realiteti, Selia e Shenjtë po lëviz më shpejt se shumë institucione tradicionale për të ndërtuar mekanizma mbrojtës kundër dezinformimit dhe manipulimit digjital.
Qasja e Vatikanit kombinon sigurinë kibernetike, diplomacinë dhe etikën, duke krijuar një model të ri institucional për përballimin e sfidave të Inteligjencës Artificiale.
Papa Leoni i XIV ka dhënë një sinjal të qartë për qëndrimin e Kishës ndaj AI. Në shkurt, gjatë një takimi me priftërinjtë e Dioqezës së Romës, ai u kërkoi atyre të mos përdorin Inteligjencën Artificiale për të shkruar predikime dhe të mos e përdorin fenë për të kërkuar pëlqime në platformat e mediave sociale si TikTok.
“Sermoni i vërtetë është ndarje besimi dhe Inteligjenca Artificiale nuk mund të ndajë besim”, tha Papa, duke theksuar kufirin mes teknologjisë dhe përvojës shpirtërore.
Një vit më parë, Vatikani miratoi një nga kornizat e para shtetërore në botë për Inteligjencën Artificiale, duke vendosur parime të qarta: teknologjia duhet të jetë etike, transparente dhe e përqendruar te njeriu.
Dokumenti përcakton qartë se AI nuk duhet “kurrë të zëvendësojë apo të tejkalojë qenien njerëzore”, por të jetë në shërbim të dinjitetit njerëzor. Gjithashtu ndalon përdorimin e saj për manipulim, diskriminim apo kërcënim të sigurisë institucionale.
Këto zhvillime kanë nxitur spekulime në internet se Vatikani mund të ndërtojë një lloj “motori të së vërtetës” – një sistem që do të verifikonte autenticitetin e informacionit në epokën e deepfake-ve dhe manipulimit masiv digjital.
Megjithatë, deri tani nuk ka asnjë provë publike që një sistem i tillë ekziston.
Ekspertët thonë se shqetësimi kryesor i Vatikanit lidhet me krizën e së vërtetës që AI mund të thellojë. Sipas teologut Thomas Ryan, Inteligjenca Artificiale mund të ngrejë njerëzit, por po aq lehtë mund të cenojë dinjitetin e tyre.
Ndërsa studiuesi Andrew Chesnut thekson se Selia e Shenjtë është veçanërisht e shqetësuar për rritjen eksponenciale të falsifikimit të zërave dhe videove.
Në thelb, Vatikani nuk synon të kontrollojë zhvillimin e Inteligjencës Artificiale, por të ndikojë në mënyrën se si përcaktohet dhe mbrohet e vërteta në një botë ku realiteti po bëhet gjithnjë e më i manipulueshëm.
Në një kohë kur qeveritë dhe kompanitë teknologjike po luftojnë për të ndjekur ritmin e revolucionit të AI-së, Vatikani po investon te autoriteti moral si kundërpeshë ndaj fuqisë së makinave.