Tetë shkencëtarë të vdekur, ose zhdukur: Kush po e eliminon elitën e sekreteve amerikane?

Nga Chris Melore, DAILY MAIL

Rrjeti ogurzi i shkencëtarëve dhe punonjësve të laboratorëve në SHBA, që kanë vdekur ose janë zhdukur, vazhdon të zgjerohet, pasi edhe dy raste të tjera janë lidhur me këtë trend shqetësues.

Shkencëtari i NASA-s, Frank Maiwald, raportohet se vdiq më 4 korrik 2024 në Los Anxhelos në moshën 61-vjeçare, por shkaku i vdekjes nuk është bërë kurrë publik dhe zyrtarët konfirmuan se nuk është kryer asnjë autopsi.

Maiwald kishte qenë një studiues i shquar në laboratorin e agjencisë hapësinore, Jet Propulsion Laboratory (JPL), që nga viti 1999 dhe kishte punuar në disa projekte të lidhura me teknologji të avancuara satelitore që mund të skanonin Tokën dhe planetë të tjerë.

Në qershor 2023, vetëm 13 muaj para vdekjes së tij, ai ishte studiuesi kryesor në një zbulim të rëndësishëm që mund të ndihmojë misionet e ardhshme hapësinore të zbulojnë shenja të qarta jete në botë të tjera, përfshirë hënën e Jupiterit, Europa, hënën e Saturnit, Enceladus ose planetin xhuxh, Ceres.

Pavarësisht se Maiwald ishte një drejtues kryesor në JPL, një vlerësim që u jepet shkencëtarëve që “japin kontribute të jashtëzakonshme individuale” në fushat e tyre, NASA nuk ka komentuar kurrë publikisht për vdekjen e shkencëtarit dhe i vetmi regjistrim publik për ndarjen e tij nga jeta ishte një nekrologji e publikuar online.

Ndërkohë, një tjetër zhdukje misterioze ka dalë në dritë në Laboratorin Kombëtar Los Alamos (LANL), një nga objektet kryesore të kërkimit bërthamor në Amerikë, duke e çuar numrin total të incidenteve të pashpjeguara në tetë që nga korriku 2024.

Anthony Chavez, një ish-punonjës në LANL deri në daljen në pension në vitin 2017, u zhduk pa lënë gjurmë më 4 maj 2025 — vetëm shtatë javë para se një asistent kyç në të njëjtin laborator të zhdukej.

Departamenti i Policisë së Los Alamos i tha Daily Mail se kërkimet për Chavez, 79 vjeç, vazhdojnë ende dhe nuk ka dalë asnjë informacion i ri në këtë rast, pothuajse një vit më vonë.

Daily Mail ka kontaktuar familjen e Maiwald dhe Qarkun e Los Anxhelosit për komente mbi rrethanat që lidhen me vdekjen e parakohshme të Maiwald.

Çuditërisht, nekrologjia online e krijuar për Maiwald nuk përmendte asnjë problem shëndetësor para vdekjes së 61-vjeçarit, dhe NASA JPL nuk konfirmoi as nuk mohoi se Maiwald kishte punuar aty për dekada, pavarësisht regjistrimeve të arritjeve të tij të listuara në faqen e tyre zyrtare.

Ndërkohë, Chavez u pa për herë të fundit duke dalë nga shtëpia e tij në lagjen Denver Steels në Los Alamos, në këmbë.

Punonjësi afatgjatë i LANL e kishte lënë makinën të mbyllur në oborr dhe nuk kishte marrë portofolin, çelësat apo sende të tjera personale, të cilat u gjetën të gjitha brenda shtëpisë së Chavez.

Megjithëse miqtë e konsideronin një alpinist të apasionuar, hetuesit vunë re se Chavez nuk ishte veshur për një ecje të gjatë në natyrë dhe nuk kishte marrë me vete telefon në rast emergjence.

LANL nuk iu përgjigj kërkesës së Daily Mail për koment mbi natyrën e punës së Chavez në laboratorin bërthamor me siguri të lartë.

Objekti u themelua nga Projekti i famshëm Manhattan gjatë Luftës së Dytë Botërore. Që atëherë ai është lidhur me kërkime për armë bërthamore, dhe një grua që mendohet se kishte akses në këto sekrete është gjithashtu e zhdukur.

Melissa Casias, 54 vjeç, e cila besohet se kishte autorizim sigurie për informacione të ndjeshme në LANL, u zhduk pa lënë gjurmë në rrethana pothuajse identike vetëm dy muaj më vonë.

Familja e saj tha se ajo në mënyrë të pazakontë kishte vendosur të punonte nga shtëpia në ditën e zhdukjes, por u pa për herë të fundit disa milje larg shtëpisë duke ecur vetëm, pa portofol, telefon apo çelësa.

Për më tepër, telefoni personal dhe ai i punës i asistentes administrative u gjetën brenda shtëpisë së familjes Casias, të fshirë plotësisht pasi dikush kishte kryer një rivendosje në gjendjen e fabrikës (factory reset).

Ish-drejtori ndihmës i FBI-së, Chris Swecker, i tha Daily Mail se edhe punonjësit që nuk punojnë drejtpërdrejt me kërkime shkencore tepër sekrete mund të jenë objektiv i agjencive të huaja të spiunazhit, pasi shpesh kanë akses në të njëjtat informacione që kanë shkencëtarët bërthamorë.

“Në një laborator të klasifikuar, ose thjesht një laborator me nivel të lartë sigurie, ata në thelb janë në dijeni të asaj që po ndodh,” tha Swecker. “Dhe nuk do të ishte hera e parë që një asistent administrativ është vënë në shënjestër”.

“Mendoj se duhet të përdoren të gjitha burimet e nevojshme për të kërkuar lidhje dhe për të hetuar aktivitete të mundshme spiunazhi. Aty duhet të fillohet,” rekomandoi Swecker.

Paralajmërimi i ekspertit të kundërzbulimit erdhi pasi një tjetër anëtare e laboratorit JPL në NASA u zhduk pa lënë gjurmë vitin e kaluar.

Monica Reza, drejtoreshë e Grupit të Përpunimit të Materialeve në JPL, u zhduk vetëm katër ditë para Casias, gjatë një ecjeje me miq në pyllin kombëtar Angeles në Kaliforni.

Përveç punës në të njëjtin laborator të profilit të lartë të NASA-s si Maiwald, Reza është lidhur drejtpërdrejt edhe me zhdukjen e gjeneralit të Forcave Ajrore, William Neil McCasland, i cili mbikëqyrte punën e saj në krijimin e një metali të ri revolucionar për raketa dhe motorë raketorë.

McCasland, i cili pretendohet se kishte njohuri tepër sekrete për çështje bërthamore dhe UFO, u pa për herë të fundit më 27 shkurt 2026, duke u zhdukur në një mënyrë pothuajse të njëjtë si Chavez dhe Casias.

Ish-gjenerali u largua nga shtëpia e tij në Nju Meksiko vetëm me një palë çizme dhe një armë zjarri, pa marrë telefonin, pajisjet inteligjente apo syzet.

Kongresmeni nga Tenesi, Tim Burchett, tha: “Ka pasur disa të tjerë në të gjithë vendin që janë zhdukur në rrethana të dyshimta. Mendoj se duhet t’i kushtojmë vëmendje kësaj”.

Së bashku me këtë listë në rritje të rasteve të personave të zhdukur, Tim Burchett përmendi edhe vargun e vdekjeve dhe vrasjeve të fundit mes elitës shkencore të Amerikës.

Që nga vdekja e Frank Maiwald në vitin 2024, edhe tre shkencëtarë të tjerë kanë vdekur, përfshirë një studiues tjetër të respektuar të lidhur me NASA dhe JPL.

Astrofizikani Carl Grillmair, 67 vjeç, u vra në shtëpinë e tij më 16 shkurt 2026, pasi u qëllua me armë zjarri në verandën e përparme rreth orës 6 të mëngjesit sipas kohës lokale.

Para vrasjes së tij, puna e studiuesit të “California Institute of Technology” mbështetej fuqishëm nga NASA Jet Propulsion Laboratory, dhe Grillmair ishte i përfshirë personalisht në misione të mëdha teleskopësh hapësinorë të udhëhequr nga NASA.

Shkencëtari kishte punuar gjithashtu në projektet e teleskopëve infra të kuq NEOWISE dhe NEO Surveyor, projekte që ndjekin asteroidët, por që përdorin të njëjtën fizikë si sistemet ushtarake për gjurmimin e satelitëve dhe raketave hipersonike.

Këta sensorë infra të kuq me përdorim të dyfishtë ishin nën mbikëqyrjen e William Neil McCasland kur gjenerali drejtonte punën e mbikëqyrjes hapësinore në Laboratorin e Kërkimeve të Forcave Ajrore.

Dy studiues të tjerë të respektuar në Massachusetts janë gjetur të vdekur që nga dhjetori 2025.

Nuno Loureiro, i cili punonte për zbulime në përdorimin e fuzionit bërthamor si burim i pakufizuar energjie, u qëllua për vdekje në shtëpinë e tij në Brookline vitin e kaluar.

Ndërkohë, Jason Thomas, një studiues farmaceutik që testonte trajtime për kancerin në Novartis, u gjet i vdekur në një liqen në Wakefield më 17 mars 2026, pasi ishte zhdukur pa lënë gjurmë tre muaj më herët.

“Mund të thuash se të gjitha këto janë të dyshimta,” tha Chris Swecker, “dhe këta janë shkencëtarë që kanë punuar në teknologji kritike”.