Paralajmërimi: SHBA rrezikon të përsërisë gabimet e Irakut në Iran
Me luftën kundër Iranit në javën e katërt, disa ish-zyrtarë dhe ekspertë paralajmërojnë se SHBA-të po përballet me sfida të ngjashme me ato që sollën konfliktet e gjata në Irak, Afganistan dhe Vietnam.
Peter Mansoor, kolonel i mëparshëm i Ushtrisë Amerikane dhe profesor i historisë ushtarake në Ohio State University, thotë se “është déjà vu përsëri”. Ai kujton se, si në Irak, SHBA-të patën nisur një fushatë intensive ajrore, duke shkatërruar kapacitetin ushtarak iranian, por pa një plan të qartë për pasojat e mëtejshme.
Administrata Trump parashikoi se operacioni mund të zgjasë vetëm katër deri në gjashtë javë, por ekspertët paralajmërojnë se, edhe nëse fushata ajrore ka sukses, ajo mund të kthehet në një konflikt të zgjatur me një regjim iranian të fortë, i cili mund të mbajë peng furnizimet globale të naftës për vite.
“Iraku u fokusua në operacione luftarake që ishin të jashtëzakonshme, por mendimi për pasojat e rënies së regjimit Baathist ishte minimal”, thotë Mansoor. “Në këtë rast nuk jemi të sigurt nëse duam rënien e regjimit, dhe nuk dimë fundin e konfliktit”.
Ndërkohë, Irani ka reaguar duke kërcënuar të bllokojë Ngushticën e Hormuzit, që transporton një të pestën e naftës botërore, duke e detyruar SHBA të përballet me pasojat e politikës së saj të “nëse e thyeni, jeni përgjegjës” – një mësim i nxjerrë nga Iraku.
Ekspertët paralajmërojnë se rezistenca e Teheranit mund të destabilizojë rajonin e Gjirit Persik dhe të pengojë SHBA-të të shpallin fundin e luftës pa marrë pjesë me këmbësori, ose pa rrezikuar dëmtime ekonomike globale.
Robert Kaplan nga Universiteti i Texasit thekson: “Trump mund të ndiejë nevojën të vazhdojë, edhe pse situata është e ndërlikuar”.
Sidoqoftë, administrata e Trump thekson se objektivat janë të qarta: shkatërrimi i flotës iraniane, kufizimi i aftësisë për të armatosur milicitë në rajon dhe parandalimi i zhvillimit të armëve bërthamore nga Irani.
Por Alan Eyre, diplomat veteran, paralajmëron se lufta mund të ketë pasoja të paparashikueshme, duke përfshirë rritjen e motivimit të Teheranit për të forcuar aftësitë e tij ushtarake dhe bërthamore.
Ekspertët këshillojnë se, ashtu si në Irak, mungesa e objektivave politike të qarta dhe planet e pamjaftueshme për pasojat mund të shndërrojnë një konflikt i planifikuar si i shpejtë në një luftë të zgjatur dhe të rrezikshme për SHBA-të dhe aleatët e tyre.
Në këtë kontekst, edhe pse lufta në Iran pritet të jetë më e shkurtër se ajo në Irak, paralajmërimet janë të qarta: gabimet e së kaluarës mund të përsëriten, dhe pasojat strategjike mund të jenë serioze për dekada.