SHBA-të shpërfillën ndihmën ukrainase kundër dronëve iranianë, sot e kërkojnë

Gati shtatë muaj më parë, zyrtarët ukrainas u përpoqën t’i shisnin SHBA-ve teknologjinë e tyre të provuar në betejë për rrëzimin e dronëve sulmues të prodhuar në Iran.

Ata madje bënë një prezantim PowerPoint – të marrë nga Axios – duke treguar se si mund të mbronte forcat amerikane dhe aleatët e tyre në një luftë në Lindjen e Mesme.

Administrata Trump i hodhi poshtë ukrainasit, vetëm për të ndryshuar kursin javën e kaluar për shkak të sulmeve me dronë nga Irani më shumë seç pritej.

Shpërfillja e ofertës së Ukrainës renditet si një nga gabimet më të mëdha taktike të administratës që nga fillimi i bombardimeve të Iranit më 28 shkurt, thonë dy zyrtarë amerikanë për Axios.

Dronët Shahed të lirë të Iranit janë lidhur me vdekjen e shtatë anëtarëve të shërbimit amerikan dhe u kanë kushtuar SHBA-së dhe miqve të saj në rajon miliona dollarë për t’i kapur.

“Nëse ka një gabim taktik ose një gabim që kemi bërë që çoi në këtë [luftë në Iran], ky ishte ai,” pranoi një zyrtar amerikan.

Ukraina është vendi më me përvojë në botë në luftimin e Shahed-ëve, të cilët Rusia i ka blerë, riprodhuar dhe etiketuar si dronë Geran me mijëra për pushtimin e fqinjit të saj perëndimor.

Ukraina ka zhvilluar një dron interceptues me kosto të ulët, ndër sensorë të tjerë dhe mbrojtje ajrore, për të rrëzuar dronët e stilit Shahed.

Në një takim me dyer të mbyllura në Shtëpinë e Bardhë më 18 gusht, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i ofroi dronët interceptues Presidentit Trump si një mënyrë për të forcuar lidhjet dhe, sipas një zyrtari, për të treguar falënderimet e tij për mbështetjen e SHBA-së përballë agresionit rus.

Ukrainasit bënë një prezantim PowerPoint për zyrtarët amerikanë që shfaqte një hartë të Lindjes së Mesme dhe kishte këtë paralajmërim profetik: “Irani po përmirëson dizajnin e tij të dronëve sulmues me një drejtim Shahed.”

Prezantimi përfshinte idenë e krijimit të “qendrave të luftimit me dron” në Turqi, Jordani dhe shtetet e Gjirit Persik, ku ndodhen bazat amerikane, për të adresuar kërcënimin nga Irani dhe përfaqësuesit e tij.

“Ne donim të ndërtonim ‘muret e dronëve’ dhe të gjitha gjërat e nevojshme si radari etj.”, tha një zyrtar ukrainas.

“Në atë takim…në gusht, Trump i kërkoi ekipit të tij të punonte për këtë, por ata nuk kanë bërë asgjë”, tha zyrtari ukrainas.

Një zyrtar amerikan që pa PowerPoint konfirmoi se ekipi i Zelensky-t ia tregoi prezantimin administratës dhe teorizoi se udhëheqësi ukrainas shihet nga disa në administratën Trump si një vetë-promovues i tepërt i një shteti klient që nuk gëzon respekt të mjaftueshëm.

“Ne menduam se ishte Zelensky ai që ishte Zelensky. Dikush vendosi të mos e besonte këtë”, tha zyrtari.

Të enjten, SHBA-të i kërkuan zyrtarisht Zelensky-t ndihmë kundër dronëve, sipas The New York Times.

“Sulmet hakmarrëse iraniane kanë rënë me 90% sepse aftësitë e tyre të raketave balistike po shkatërrohen plotësisht”, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly.

“Ky karakterizim i bërë nga këto burime frikacake dhe të paidentifikuara nuk është i saktë dhe vërteton se ata thjesht po shikojnë nga jashtë. Sekretari Hegseth dhe forcat e armatosura bënë një punë të jashtëzakonshme duke planifikuar të gjitha përgjigjet e mundshme nga regjimi iranian, dhe suksesi i padiskutueshëm i Operacionit Epic Fury flet vetë.”

Zyrtarët amerikanë kanë raportuar se kanë rrëzuar shumicën dërrmuese të raketave dhe dronëve iranianë.

Deri më tani, thonë ata, shtatë vdekjet e amerikanëve kanë qenë shumë më poshtë vlerësimeve fillestare prej 40 viktimash për fillimin e konfliktit.

Të premten, SHBA-të njoftuan planet për të vendosur sistemin e tyre të dronëve që vrasin Shahed, të quajtur Merops, mes ankesave nga aleatët rajonalë në lidhje me sulmet.

Një zyrtar amerikan i tha Associated Press se përgjigjja ndaj dronëve të Iranit deri më tani ka qenë “zhgënjyese”.

Një tjetër zyrtar amerikan pranoi se dronët ukrainas do të kishin ndihmuar nëse do të ishin vendosur më shpejt, por shtoi se “performanca jonë në teatër ka qenë e jashtëzakonshme”.

Nevoja për teknologji të re është me interes të madh për Sekretarin e Ushtrisë Amerikane Dan Driscoll, i njohur me nofkën “djali i dronëve” në Pentagon.

Hegseth prezantoi ndryshime vitin e kaluar që synojnë tejkalimin e Kinës dhe Rusisë në luftimet ajrore pa pilot. Administrata Biden gjithashtu kishte iniciativa dronë-kundër-dronë, të quajtura Replicator.

Nevoja për teknologjinë është aq e madhe saqë djemtë e Trump njoftuan të hënën një sipërmarrje të re biznesi për të furnizuar Pentagonin me teknologji ukrainase të dronëve.

Një Shahed iranian thuhet se kushton 20 mijë deri në 50 mijë dollarë, varësisht nga modeli. Ndërhyrësit ukrainas janë edhe më të lirë.

Shqetësimet për ndërprerjen e një objektivi kaq të lirë dhe të thjeshtë me një municion multimilion dollarësh u rritën gjatë luftimeve të SHBA-ve kundër rebelëve Houthi në Jemen dhe kanë mbetur të larta që atëherë.

Ekzistojnë masa të tjera kundërsulmi: Janë shfaqur pamje të avionëve AH-64 Apache që sulmojnë dronë iranianë. Dhe Mbretëria e Bashkuar ka premtuar të dërgojë helikopterë Wildcat të lidhur me raketa Martlet kundër dronëve.

Duke e ditur mentalitetin e “Artit të Marrëveshjes” të Trump, ukrainasit e strukturuan ofertën e mbrojtjes nga dronët si një partneritet biznesi, duke premtuar të ndihmojnë në krijimin e vendeve të punës në prodhim në SHBA.

Në këmbim të dhënies së aksesit SHBA-ve në prodhimin dhe njohuritë e saj të sistemit të dronëve dhe anti-dronëve, Ukraina propozoi të blinte armë amerikane.

“Problemi ynë ishte paraja. Burimet tona na lejonin të prodhonim vetëm 50% të asaj që mund të prodhonim. Kështu që ne donim që SHBA-të të investonin 50% tjetër dhe të kishin një pjesë të prodhimit”, tha zyrtari ukrainas.

Ukraina vlerësoi se mund të ndihmonte në ndërtimin e deri në 20 milionë armëve për të “çliruar dominimin amerikan të dronëve”, tha PowerPoint.

Muaje më vonë, në nëntor, një zyrtar tjetër amerikan i tha Axios se personeli ushtarak “ka dashur të shkojë në Ukrainë dhe të tërheqë teknologjinë dhe taktikat nga ushtria ukrainase… në mënyrë që të inovojmë dhe të mësojmë”.

“Ukrainasit janë në një krizë ekzistenciale për jetë a vdekje, 100%”.