35 vjet nga biseda historike Bush-Gorbaçov, prapaskenat e Luftës së Gjirit dhe taktikat e Sadam Huseinit

Një dokument historik risjell në vëmendje një nga momentet më kritike të diplomacisë globale gjatë Luftës së Gjirit. Plot 35 vjet më parë, më 23 shkurt 1991, Presidenti i Shteteve të Bashkuara, George H.W. Bush, dhe ai i Bashkimit Sovjetik, Mikhail Gorbaçov, zhvilluan një bisedë telefonike vendimtare pak para nisjes së ofensivës tokësore për çlirimin e Kuvajtit nga pushtimi irakian.

Kërkesa e Moskës për kohë dhe refuzimi i Uashingtonit

Sipas transkriptit të bisedës, Gorbaçovi i kërkoi urgjentisht shefit të Shtëpisë së Bardhë që të shtynte fillimin e fushatës ushtarake tokësore. Lideri sovjetik argumentoi se diktatori irakian, Sadam Husein, ishte angazhuar për t’i tërhequr trupat e tij nga Kuvajti brenda një afati 4-ditor.

Megjithatë, Presidenti Bush mbajti një qëndrim të palëkundur. Ai e refuzoi kërkesën, duke shprehur skepticizëm të thellë ndaj fjalës së Huseinit. Për Uashingtonin, ky premtim nuk ishte gjë tjetër veçse një manovër mashtruese dhe një “taktikë tjetër penguese” e diktatorit për të fituar kohë përballë sulmit të pashmangshëm të koalicionit ndërkombëtar.

Në prapaskenë, roli i Condoleezza Rice

Një detaj i rëndësishëm i këtij momenti historik lidhet me personin që dokumentoi fjalë për fjalë këtë tension diplomatik. Shënimet e bisedës u mbajtën nga Condoleezza Rice, e cila në atë kohë shërbente si eksperte për çështjet sovjetike në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së. Vite më vonë, ajo do të ngjiste shkallët e larta të diplomacisë duke u emëruar Sekretare e Shtetit nën administratën e George W. Bush.

Historia dëshmoi se instinkti i presidentit amerikan ishte i saktë; fushata tokësore nisi ashtu siç ishte planifikuar (e njohur si Stuhia e Shkretëtirës), dhe forcat e koalicionit arritën të çlironin Kuvajtin brenda pak ditësh, duke i dhënë fund ëndrrës pushtuese të Huseinit.